حسين قرچانلو

419

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

فرستاد و شهر جراحه را محاصره كرد ، چون شنيد روميان در راهند ، با مردم شهر با گرفتن مالى مصالحه كرد و بازگشت . . . سپس به مسينا رفت . در آنجا المنصور پيامش داد كه به قلّوريّه رود . حسن به جراحه آمد و آنجا را محاصره كرد تا پادشاه روم قسطنطين با او پيمان صلح بست . حسن به شهر ريو رفت و در ميان آن شهر مسجدى بنا كرد و با روميان شرط كرد كه كسى متعرّض آن مسجد نشود و هركس از اسيران كه بدان داخل شود در امان است . المنصور در 341 ق / 952 - 953 م درگذشت و پسرش ابو تميم معد المعزّ به جاى او نشست . حسن بن على كلبى به نزد او رفت و پسر خود احمد بن حسن را به جاى خويش در صقلّيّه نهاد . « 1 » المعزّ فاطمى فرمان داد كه قلعه‌هاى رومى را كه هنوز در صقلّيّه باقى مانده بگشايد . او احمد بن حسن طرمين و چند قلعهء ديگر را در 351 ق / 962 م فتح كرد . در 354 ق / 965 م سپاه روم كه به كمك مردم صقلّيّه آمده بودند منهزم شدند . بقاياى لشكر روم از صقلّيّه و جزيرهء ريو با چند كشتى جان خود را از معركه به در بردند . امير احمد بن حسن كلبى با كشتيهاى خود از پى آنان روان شد و كشتيهايشان را به آتش كشيد و بسيارى از آنان را كشت . اين جنگ را « المجاز » گويند كه در آن هزار تن از بزرگان و صد تن از سرداران رومى به اسارت درآمدند . « 2 » در 359 ق / 969 - 970 م المعز ، يعيش مولى حسن بن على بن ابى الحسين ( كلبى ) را بر جزيرهء صقلّيّه امارت داد . يعيش كارى نتوانست بكند ، زيرا ميان كتامه و قبايلى كه در صقلّيّه بودند ، فتنه افتاد . چون اين خبر به المعز رسيد ، ابو القاسم على بن الحسن كلبى را به نيابت برادرش احمد به صقلّيّه فرستاد . « 3 » حكومت ابو القاسم على بن الحسن در جزيرهء صقلّيّه به نام خودش تأييد شد و به اين ترتيب خلفاى فاطمى كلبيان را تلويحا به فرمانروايى موروثى جزيرهء صقلّيّه پذيرفتند . در 362 ق / 972 م ، المعز پايتخت فاطميان را به قاهره منتقل كرد و اين كار عملا به معناى دادن استقلال بيشتر به كلبيان در جزيرهء سيسيل تلقّى شد . عوامل ديگرى كه منجر به تثبيت و تحكيم موقعيت خاندان كلبى در سيسيل شد ، عبارت بودند از :

--> ( 1 ) . الكامل ؛ ج 8 ، ص 473 - 474 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، 296 . ( 2 ) . همان ؛ ج 8 ، ص 558 و 610 و همان ؛ ج 3 ، ص 297 . ( 3 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 297 .