شهر است كه نزديك مسجد جامع و به نام جيرون معروف است . جيرون بنايى بزرگ است و درهاى مسين عجيبى دارد . . . قسمتى از آن هنوز باقى است . « 1 » در 732 ق . م دولت دمشق به دست سپاهيان تيگلت پيلسر « 2 » سوم پادشاه آشور برافتاد ، سپس در همان قرن به دست بابليها افتاد و در قرن 6 ق . م در تصرف هخامنشيان بود . « 3 » در سال 333 ق . م اسكندر مقدونى بعد از جنگ ايسوس بر دمشق دست يافت ( در زمان اشكانيان ) و در نتيجه ، مذهب مسيح در آنجا انتشار پيدا كرد . « 4 » اين شهر مقر اسقفهاى مسيحى بود كه در سلسله مراتب كليسا پس از بطريق انطاكيه قرار داشتند و مدرسه‌اى داشت كه گرچه به پاى مدرسه اسكندريه و انطاكيه نمىرسيد ، مقارن با فتح اسلامى مقام برجسته‌اى يافته بود . مورخان مسلمان نوشته‌اند كه از درس‌خواندگان اين مدرسه شخصى بود به نام سرگيوس ( سرجون ) كه مقارن فتح اسلامى از طرف امپراتور روم مأمور رسيدگى به امور مالى اين شهر بود و در دوران معاويه ، نخستين خليفهء اموى ، نيز امور ماليه شام را به عهده داشت . « 5 » به نوشتهء بلاذرى ، خالد بن وليد ، بسر بن ابى ارطاة عامرى قريشى و حبيب بن مسلمهء فهرى را به غوطهء دمشق فرستاد . خالد خود به گذرگاهى از دمشق كه ثنية العقاب ناميده مىشد رفت و در آنجا پرچم خود را به اهتزاز درآورد . اين پرچم از آن رسول خدا ( ص ) و به رنگ سياه بود ؛ از همين روى آن روز مردم آنجا را ثنية العقاب ناميدند . گويند كه خالد بر دروازهء شرقى دمشق و به روايتى ، بر دروازهء جابيه فرود آمد و اسقف دمشق طعام و هدايا براى وى فرستاد . « 6 » بلاذرى اضافه مىكند كه مسلمانان مجددا در سال چهاردهم هجرى به شهر دمشق بازگشتند و غوطه و كليساهاى آن را به عنوه ( با جنگ ) گرفتند ؛ مردم شهر حصارى شده ، درهاى شهر را بستند . خالد بن وليد با قريب پنج هزار تن كه ابو عبيده به وى داده بود ، بر دروازهء شرقى فرود آمد . عمرو بن عاص بر

--> ( 1 ) . همانجا . ( 2 ) . Tiglaat Pileser ( 3 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 1 ، ص 993 . ( 4 ) . هاكس ، جميز ؛ قاموس كتاب مقدس ؛ ص 393 . ( 5 ) . انتقال علوم يونانى به عالم اسلامى ؛ ص 217 - 218 . ( 6 ) . فتوح البلدان ؛ ص 162 و ابن واضح يعقوبى ؛ تاريخ يعقوبى ؛ ج 2 ، ص 13 .