حسين قرچانلو
412
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
قسطلپاسه و سپاه ديگرى به قصريانه روانه كرد ، اين دو سپاه نيز پيروز بازگشتند . . . در اين احوال مسلمانان رخنهاى در باروى شهر قصريانه ايجاد كردند و از آنجا به شهر درآمدند . روميان به دژ پناه بردند و امان خواستند . اين دژ و شهر به دست مسلمانان افتاد و هرچه در آن بود به غنيمت گرفتند و مسلمانان به بلرم بازآمدند و در اين هنگام ( 223 ق / 837 - 838 م ) خبر درگذشت زيادة الله را شنيدند . « 1 » حملات به صقلّيّه در زمان جانشين زيادة الله ، ابو عقال اغلب بن ابراهيم بن اغلب ادامه يافت . ابو عقال در 224 ق / 838 - 839 م سپاهى به صقلّيّه فرستاد ، اينان پيروزمند و با غنايم بسيار بازگشتند . در 225 ق / 839 - 840 م چند دژ از دژهاى صقلّيّه امان خواستند و ابو عقال امانشان داد و آن دژها را به صلح گشود . كشتيهاى جنگى مسلمانان در عصر او به قلّوريّه رسيد ، آنجا را نيز فتح كرد و با كشتيهاى جنگى قسطنطنيه روبرو شد و پس از نبردى آنها را منهزم ساخت . در 226 ق / 840 - 841 م ، سپاهيان مسلمان كه در صقلّيّه بودند تا قصريانه پيش رفتند و در آن نواحى ، كشتار بسيار كردند . « 2 » در 235 ق / 849 - 850 م گروهى از مسلمانان به شهر قصريانه وارد شدند و غنيمت گرفتند ، مردم آنجا را اسير كردند و كشتند و شهر را آتش زدند . امير صقلّيّه از طرف مسلمانان محمد بن عبد الله بن اغلب بود كه در شهر بلرم ( پالرمو ) اقامت داشت . وى در رجب 236 ق / 850 - 851 م در همانجا درگذشت . « 3 » مسلمانان در همين سال ( 236 ق ) ، عباس بن فضل بن يعقوب را بر خود امير ساختند و محمد بن اغلب نيز فرمان امارت او را صادر كرد . عباس بن فضل . . . در صقلّيّه كشتارها و تاراجها كرد . . . سپاهيان او هر جا رسيدند ، دست به غارت گشودند و ويران كردند و به آتش كشيدند ، بدينگونه چند دژ گشوده شد و مردم شهر قصريانه از مقابل او گريختند . عباس بن فضل . . . در اطراف قصريانه گاه در تابستان و گاه در زمستان به جنگ مىرفت و هر بار با اسيران و غنايم بازمىگشت . در يكى از جنگهاى زمستانى كه غنايم و اسيران را آوردند ، وى فرمان داد تا همهء اسيران را بكشند . يكى از اسيران گفت اگر مرا نكشى
--> ( 1 ) . همان ؛ ج 6 ، ص 338 - 340 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 282 - 283 . ( 2 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 283 . ( 3 ) . الكامل ؛ ج 7 ، ص 7 .