از اينكه ناوگان دولت بيزانس را نزديك اسكندريه درهم شكستند . « 1 » بلاذرى مىنويسد : معاوية بن حديج . . . در ايام معاوية بن ابى سفيان به غزاى صقلّيّه رفت و او نخستين كسى بود كه در آنجا جنگ كرد و پس از آن ، غزوات صقلّيّه همچنان ادامه داشت . « 2 » احتمالا اين حمله ، دومين حمله به صقلّيّه به وسيله معاوية بن خديج در 46 ق / 666 م بوده است ؛ اما نظر به اينكه نيروى دريايى مسلمانان در شام هنوز مراحل آغازين خود را پشت سر مىگذاشت اين حمله اقدامى بعيد و گستاخانه به حساب مىآمد و گفته مىشود كه معاوية بن ابى سفيان ، حاكم شام ، آن را براى كسب اعتبار در برابر عبد الله بن سعد بن ابى سرح ، حاكم مصر ، طراحى كرده بود . به هر حال ناوگان كوچك معاوية بن خديج به سيسيل رسيد . اما در برابر دفاع بيزانس به كوچكترين پيشرفتى نايل نيامد . زمانى كه گرگوريوس ( غريغوريوس ) حكمران امپراتورى بيزانس در شمال افريقا ، خود را امپراتور خواند و با مسلمانان كنار آمد ، دشمن عمدهء معاويه در سيسيل اولمپيوس « 3 » ، فرمانرواى ايالت راوّنا « 4 » از جانب امپراتورى بيزانس بود . در لشكر اسلام بيمارى واگيردارى درافتاد و خود اولمپيوس بر اثر آن درگذشت ، با اين حال مسلمانان نتوانستند در سيسيل توفيق چندانى به دست آورند و معاوية بن خديج با مقدارى غنايم و اسير به شام بازگشت . « 5 » دومين حملهء مسلمانان به سيسيل در 46 ق / 667 م به دستور معاوية بن ابى سفيان و با فرماندهى معاوية بن خديج ، حاكم مصر بود . معاوية بن خديج ناوگانى به فرماندهى عبد الله بن قيس به سيسيل اعزام داشت كه به غنايم فراوانى از جمله مجسمه‌هايى از طلا و نقرهء مرصع به مرواريد دست يافت و آنها را براى معاوية بن ابى سفيان فرستاد . معاويه آنها را از طريق بندر بصره به هندوستان فرستاد تا در آنجا به بهاى گرانتر به فروش رسانند . « 6 » به دنبال اشغال شمال افريقا به وسيله مسلمانان ( 62 ق / 681 - 682 م ) حكومت بيزانس از

--> ( 1 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 1 ، ص 1408 . ( 2 ) . فتوح البلدان ؛ ص 338 . ( 3 ) . Olympius . ( 4 ) . Ravenna . ( 5 ) . عزيز احمد ؛ تاريخ سيسيل در دوران اسلامى ؛ ص 2 . ( 6 ) . فتوح البلدان ؛ ص 338 و البيان المغرب ؛ ج 1 ، ص 18 .