كودكان عادت دارند كه در وسط حياط منزل يا روى پشت بامها ، قسمتى را براى استراحت و تفريح درست كنند كه چند اتاقك بزرگ با تزيينات فراوان دارد ؛ زنان وقتى از كار روزانه خسته مىشوند در آنجا دراز مىكشند و از آنجا نيز مىتوانند شهر را ببينند . « 1 » لئون افريقى ادامه مىدهد كه در شهر فاس حدود هفتصد مسجد و جامع وجود دارد و مساجد مكانهاى كوچكى براى برگزارى نمازند . در بين اين جوامع حدود پانصد خانه با بناهاى زيبا وجود دارد كه در آنها ستونهاى مرمرى و غيره ، از سنگ وجود دارد كه نمونهء آنها در ايتاليا هم ديده نمىشود . همهء ستونها با كاشى يا چوبهاى منقوش پوشانده شده است . سقف خانه‌ها به شكل ارديايى ساخته شده و در آنها الواحى به كار رفته است . زمين خانه‌ها با كاشى و حصيرهايى فرش شده است كه با مهارت تمام به يكديگر دوخته شده ، به طورى كه هيچ جاى كاشيهاى كف خانه‌ها ديده نمىشود و ديوار خانه‌ها نيز به اندازهء قامت انسان با حصير پوشانده شده است . هر جامعى صومعه‌اى ( بناى چهارگوش بلند شبيه به مأذنه ) دارد كه اذان‌گويان براى اعلام وقت نمازهاى روزانه بالاى آن مىروند . هر جامعى فقط يك امام جماعت دارد كه در آن نماز مىخواند و عهده‌دار امور مالى جامع است و بايد بدقت ، مخارج جامع را زير نظر داشته و حقوق مستخدمان را بپردازد . مستخدمانى كه مسئول افروختن چراغها هستند ، نگهبانان دروازه‌هاى جامع و مؤذنانى كه براى نماز شامگاه يا نمازهاى روز اذان مىگويند ، مزد نمىخواهند ولى از ماليات بخشوده شده‌اند . در شهر فاس ، جامعى به نام جامع قرويين وجود دارد كه در نهايت بزرگى است . مساحت دور آن يك ميل و نيم است و سى و يك در بزرگ و بلند دارد و بخش سرپوشيده مسجد 150 ذراع توسكانياى ( ايتاليا ) درازا دارد و 80 ذراع پهناى آن است و صومعه‌اى [ مأذنه‌اى ] دارد كه در آن اذان مىگويند و بسيار بزرگ و بلند است . سقف مسجد 38 قوس طولى و 20 قوس عرضى دارد . در اطراف ساختمان مسجد بويژه سمت شرق و غرب و شمال آن رواقهايى است كه پهناى هركدام 30 ذراع و درازاى آنها 40 ذراع است و در زير اين رواقها ، مخزنهايى از روغن و چيزهاى ديگرى

--> ( 1 ) . وصف افريقيا ؛ ج 1 ، ص 222 - 223 .