بنابراين اسپانياييها از اين مطلب آگاه شده و گروهى از سربازان خود را به سمت ديگر وهران فرستادند كه جز زنان كسى را در آنجا نديدند . آنان از ديوارهاى شهر بالا رفتند و براحتى وارد شهر شدند ، در حالىكه جنگ در خارج شهر ادامه داشت . اين گروه ( كه به شهر داخل شده بودند ) شهر را پشت سر گذاشته و در پشت دشمن فرود آمدند . زمانى كه مغربيها خواستند به شهر برگردند براى اينكه جلو دشمن را بگيرند ، پرچمهاى مسيحيان را بر فراز شهر مشاهده كردند و ميان دو دسته از اسپانياييها محاصره شدند ؛ اسپانياييها محاصره را بر مغربيان چنان تنگ كردند كه جز گروه اندكى از آنها باقى نماند و بقيه كشته شدند . بدين‌سان اسپانياييها در 916 ق / 1510 - 1511 م بر وهران چيره شدند . « 1 » تلمسان « 2 » ( از ريشهء بربرى تلماس ، - چشمه ، چاه آب ) شهرى است قديمى واقع در شمال غربى كشور الجزاير ، در فلات تل ، نزديك مرز مراكش . اين منطقه به سبب موقعيّتش ، از گذشتهء بسيار دور مسكن انسان بوده و بقاياى ماقبل تاريخ در آنجا به دست آمده است . از تاريخ قبل از اسلام آن ، بويژه در دوره استيلاى روميان ، اطلاعى در دست نيست . دين اسلام در قرنهاى 7 و 8 ميلادى در اين ناحيه و شهر استقرار يافت . تلمسان جديد يا تاگرارت « 3 » به دست يوسف بن تاشفين ، امير مرابطين ، بنا شد . اين شهر در قرن 16 ميلادى زير سلطهء تركان عثمانى قرار گرفت ؛ از سال 1837 تا 1842 م مركز فعاليتهاى عبد القادر جزايرى بود و در 1842 م به دست فرانسويان افتاد . بناهاى گرانبهايى از دوران شكوه و جلال شهر باقى است . « 4 » در 135 ق / 752 - 753 م عبد الرحمن بن حبيب ، صاحب افريقيه ، براى جنگ با بربرها به تلمسان كه در آن زمان پايتخت مغرب اوسط و پايتخت مملكت زنّاته بود رفت . « 5 » در 172 ق / 788 - 789 م وقتى ادريس بن عبد الله به مغرب گريخت ، برادرش ، سليمان بن عبد الله ، نيز با او بود . ادريس در سرزمين زنّاته و تلمسان فرود آمد و تلمسان را به تصرف درآورد . در 197 ق / 812 - 813 م ادريس دوم

--> ( 1 ) . وصف افريقيا ؛ ج 2 ، ص 30 - 31 . ( 2 ) . واژهء Telemsan از ريشهء بربرى تلماس ( Telmas ) ، به معناى چشمه يا چاه آب ، گرفته شده است . ( 3 ) . Tagrart ( 4 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 1 ، ص 666 . ( 5 ) . البيان المغرب ؛ ج 1 ، ص 65 و 200 .