زمينهاى اطراف شهر براى كشت و زرع مناسب است . شهر ، بندرگاهى كوچك دارد كه كشتيهاى اروپايى به آن رفت‌وآمد دارند ؛ ولى مردم شهر ، به لحاظ فقر ، از اين رفت و آمد سود زيادى به دست نمىآورند . « 1 » وهران « 2 » يا اوران « 3 » ، به زبان فرانسه شهر و بندرى است در شمال كشور الجزاير در ساحل درياى مديترانه كه در قرن سوم هجرى / نهم ميلادى به وسيلهء بازرگانان عرب اندلس تأسيس شده است . مدتى در تصرف اسپانيا بود و سپس به تصرف دولت عثمانى درآمد . در 1832 م به اشغال فرانسويان درآمد و در اواخر قرن 19 ميلادى توسعه و ترقى آن آغاز شد . محلهء قديمى آن مسجدى از قرن 18 ميلادى دارد و محله جديد آن به سبك شهرهاى فرانسه است . صادرات وهران ، گوشت ، گندم ، پشم است . . . با تضمين استقلال الجزاير به وسيلهء فرانسه ( 1962 م ) تأسيسات دريايى و پايگاههاى فرانسوى در وهران برچيده شد . « 4 » به نوشتهء ابن حوقل : وهران شهرى جديد است و ديوارى باريك از گل خالص دارد . آب آشاميدنى مردم شهر از چشمه‌اى جارى است . محصولات كشاورزى آنان گندم و جو است و چهارپايان فراوان و بندرى در نهايت امنيت دارد كه از دسترس بادها به دور است . شهر وهران را كوهها احاطه كرده است . « 5 » به نوشتهء مقدسى : وهران بارويى دارد بر ساحل دريا كه با يك شبانه‌روز دريانوردى ، از آنجا به اندلس مىروند . « 6 » بكرى در قرن پنجم در وصف وهران مىنويسد : شهرى است استوار با آبهاى جارى و آسيابها و بوستانها . در شهر مسجد جامعى است . شهر وهران را محمد بن ابى عون و محمد بن عبدون و گروهى از اندلسيهاى دريانورد كه به بندرگاه آن رفت‌وآمد داشتند بنا كردند . گروهى از قبايل بربر بنى نفزه و بنى مسقن و گروهى از قبيلهء ازداحه و پس از آن ، قبيله‌اى از اعراب قرشى در 277 ق / 890 - 891 م در آنجا توطن گزيدند . قبايل عرب قصد داشتند مردم وهران را به اسلام داخل كنند ؛ ولى مردم وهران از پذيرش اسلام خوددارى

--> ( 1 ) . وصف افريقيا ؛ ج 2 ، ص 32 . ( 2 ) . Vahran ( 3 ) . Oran ( 4 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 3 ، ص 3190 . ( 5 ) . صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 78 . ( 6 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 326 .