حسين قرچانلو
272
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
مغرب آن ، كاخ ديگرى است كه به طياطر معروف است و آن همان دار الملعب يا ( گردشگاه ) ياد شده است كه درهاى زياد و طبقات متعدد دارد و بر هر در آن ، صورت حيوانى مرمرين است و تمام صناعات در آن به كار رفته است . كاخ ديگرى كه به آن قومش گفته مىشود در دار الملعب وجود دارد كه طبقات بسيارى دارد و بر ستونهاى مرمرين محكم و بزرگ استوار است . بر بالاى ستونهاى مزبور ، دوازده مرد به همراه سفرهء طعام مىتوانند بنشينند . ستونها ، همه چون برف سپيدند . بعضى ستونها هنوز برپايند و بعضى از آنها افتاده است . بر بالاى ستونها ، گنبدى افراشته شده كه به لحاظ بلندى چشم از ديدن انتهاى آن عاجز است . در اين گردشگاه هفت آبگير بزرگ ، معروف به آبگيرهاى شياطين ، وجود دارد . معلوم نيست آبى كه از قديم الايام در اين آبگيرها جمع شده از چه زمانى وارد آنها شده است . نزديك كاخ قومش زندان اقباء قرار دارد كه چندين طبقه دارد و بسيار تاريك و ترسناك است . اجساد مردگان تا امروز ( زمان بكرى ) در آن باقى است . در داخل شهر لنگرگاهى است كه كشتيهاى بادبانى در آن لنگر مىاندازند . بر گرد درياچهء نمك داخل شهر ، كاخ و رباطى معروف به برج ابى سليمان قرار دارد . در ميان شهر ، آبانبار بزرگى است كه در اطراف آن ، در اين زمان ( زمان بكرى ) هزار و هفتصد ستون گنبدى شكل قرار دارد كه بخشى از آنها خراب شده است . آب اين آبانبار از چشمهء جفار كه تا قرطاجنّه يك روز راه فاصله دارد ، تأمين مىشود . آب توسط كانال بزرگى كه از زيرزمين جارى بود ، از همين چشمه به آبانبار مىرسيد . براى ابو عبد الله شيعى از همين چشمه باربران آب مىآوردند . در قرطاجنّه دو كاخ مستحكم و استوار كه همهء آن از مرمر است وجود دارد كه درهاى آن در يكديگر باز مىشود و آبى به هر دو كاخ وارد مىشود كه معلوم نيست سرچشمهء آن از كجاست . در اين كاخها ستونهاى بلندى است كه ارتفاع آنها 40 ذراع است و از سنگ توخالى است و آب از درون آنها عبور مىكند و گنبدى بر فراز آن ستونهاست كه هيچ تيراندازى نمىتواند با قدرتمندترين پرتاب تيرى به بالاى آن پرتاب كند . سطح گنبدها با سراميك مفروش شده است و مساحت سطح گنبدها پنجاه در پنجاه ذراع است . قرطاجنّه امروز ويرانه است . در اطراف شهر درختان ميوه و گلهاى خوشبو وجود دارد كه مانند آنها را از