اينكه در 1299 ق / 1881 - 1882 م ارتش فرانسه ، به رغم اعتراضات دولت عثمانى ، وارد آنجا شد و پاشاى تونس ، محمد الصادق را وادار به امضاى پيمان معروف باردو كرد و به اين ترتيب ، ادارهء امور مالى و نظامى و سياسى تونس در دست دولت فرانسه قرار گرفت . پس از جنگ جهانى دوم ، در 1956 م ، استقلال كامل تونس تأمين شد . « 1 » قرطاجنّه يا كارتاژ شهرى است باستانى و قديمى كه در آثار رومى به نام كارتاگو « 2 » آمده . اين شهر كه بر ساحل شمالى افريقا ، كنار خليج تونس قرار دارد در قرن نهم قبل از ميلاد به دست فنيقيهاى صورى تأسيس شد . حكومت كارتاژ ابتدا به دست اقليتى از اشراف و متنفذان اداره مىشد ؛ اما بتدريج يك كشور شهر تجارتى مقتدر و بزرگترين رقيب و دشمن روم شد و در شمال افريقا ، مغرب سيسيل ، ساردنى ، جزاير بالئار و جنوب اسپانيا ، مهاجرنشينها و پاسگاههاى تجارتى تأسيس كرد . دولت روم كه وجود كارتاژ را تهديدى براى خود مىشمرد ، پس از چندين جنگ ، سرانجام در 149 ق . م بر امپراتورى تجارتى كارتاژ مسلط شد . در 44 ق . م روميان شهر جديدى در محل كارتاژ قديم ساختند كه در 439 - 532 م پايتخت واندالها بود . « 3 » به نوشته بكرى : شهر باستانى كارتاژ به دست يكى از پادشاهان فنيقيه به نام دويدون ، معاصر با داوود پيامبر ( ع ) ، ساخته شده است . اين شهر در اوايل دوران اسلامى شهرى پرجمعيت و قدرتمند بود و بناهاى استوار و محكم و بسيار وسيعى داشت . پس از مدتى ، ويرانى بر اين شهر راه يافت تا آنكه حسّان بن نعمان در زمان عبد الملك بن مروان در 70 ق / 689 م اين شهر را به آتش كشيد . « 4 » در 116 ق / 734 م عبيد الله بن حبحاب مسجد جامع و دار الصناعهء ( شهر ) تونس را بنا نهاد . « 5 » ابن خرداذبه مىنويسد : نام

--> ( 1 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 1 ، ص 692 - 693 . ( 2 ) . Cart ( h ) ago ( 3 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 2 ، ص 2123 - 2124 . ( 4 ) . المغرب فى ذكر بلاد افريقيه و المغرب ؛ ص 40 ، 41 ، 45 و مؤلف گمنام ؛ الاستيصار فى عجايب الامصار ؛ ص 121 ، 123 و المعجب ؛ ص 350 - 351 . ( 5 ) . البيان المغرب ؛ ج 1 ، ص 51 .