مصر عليا برقرار كردند . زمامداران مصر در اين دوره افرادى با تدبير و نيرومند بودند و تب ، پايتخت مصر را به صورت شهرى زيبا و باشكوه درآوردند . در اين دوره فراعنه ، سوريه را تصرف كردند و سرانجام ، رامسس سوم ، آخرين فرعون مقتدر از سلسلهء بيستم پادشاهان تب ، بيگانگان را از مصر بيرون كرد . مصر عليا و مصر سفلى در حدود 1080 ق . م ، سرزمين مصر ، دو قسمت شد : 1 ) مصر عليا ( يا جنوب مصر ) كه به دست روحانيان افتاد و 2 ) مصر سفلى كه زير سلطهء سلسله‌اى از فراعنه قرار گرفت ؛ ميان اين دو قسمت مصر هميشه نزاع و كشمكش بود تا اينكه دولت آشور ابتدا مصر سفلى ( دلتاى نيل ) را تصرف و سپس ، در سه نوبت سراسر مصر را فتح كرد . سرانجام ، سقوط امپراتورى آشور ، مصر را از خطر زوال نجات داد و يكى از مردم شهر سائيس مصر ، سلسله‌اى را به وجود آورد . در اين زمان ، آرامش و پيشرفتى نصيب مصريان شد نخائوى دوم ، فرعون اين سلسله ، نخستين‌بار در صدد ايجاد ارتباط ميان درياى سرخ و درياى مديترانه برآمد و با يونانيان و فنيقيها روابط دوستانه برقرار كرد و به فكر تصرف سوريه نيز افتاد . سرانجام ، در سال 525 ق . م در زمان پسامتيك سوم ، از شاهان اين سلسله ، هخامنشيان به مصر حمله كردند و پس از فتح مصر ، اين كشور را ضميمه امپراتورى خود كردند . « 1 » بدين ترتيب ، استقلال ملتى كهنسال كه قرنها حكومت و تمدن باشكوهى داشت و آثار هنرى جاويدان و زيبايى از خود به يادگار گذاشته بود ، دستخوش زوال شد . مذهب ، خط و سازمانهايى كه اين ملت به وجود آورده بود از بين رفت ؛ اما يادگارهاى معمارى و حجّارى آن ، هنوز باقى و مورد تحسين همگان است . همانطور كه اشاره شد ، مصر در زمان كمبوجيه ( از شاهان هخامنشى ) به دست ايرانيها افتاد . مصريها پس از شكست از سپاه ايران به ممفيس ( يا منفيس ) ، پايتخت مصر ، پناه بردند و پس از محاصره ، تسليم سپاه ايران شدند . كمبوجيه از ممفيس به شهر سائيس كه نزد مصريها

--> ( 1 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 25 - 29 .