حسين قرچانلو

130

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

به شيرينى مبدل كرد از همين چشمهء عين السلطان بوده است . در مغرب و شمال اريحا ، تلهاى سنگ آهك است كه ارتفاع يكى از آنها ، تخمينى ، به 340 تا 350 ذرع مىرسد و به كورن تنه معروف است كه بنا بر روايات جديد ، محل چهل روز روزه گرفتن عيسى ( ع ) بوده است . « 1 » يعقوبى ضمن برشمردن كوره‌هاى دمشق مىنويسد : غور كه شهر آن ريحا يا اريحاست ، جزيى از سرزمين بلقاست و مردم آن قومى از قبيلهء قيس و نيز جماعتى از قبيلهء قريش هستند . « 2 » به نوشتهء مسعودى ، نام ديگر درياچهء منتنه يا بدبو ، درياچهء اريحاست ؛ چون اين شهر درست در شمال آن واقع است . « 3 » مقدسى در نيمهء دوم قرن چهارم هجرى در وصف اريحا مىنويسد : شهر ستمگران بوده است . همان درگاه كه خداوند ، در قرآن براى بنى اسرائيل ياد كرده در آنجاست . اريحا مركز نيل و خرماست و روستايش پايين درّه اردن است . كشتزارهاى مردم از چشمه‌سار سيراب مىشود ؛ جايى گرمسير و مركز مارهاى پادزهرى و كژدم است . « 4 » مردمش سيه‌چرده‌اند ؛ شهر پشهء بسيار دارد . آبش سبكترين آب در اسلام است . موز و رطب و ريحان نيز در آنجا فراوان است . « 5 » ابو الفداء به نقل از العزيزى مىنويسد : اريحا نخستين شهرى است كه يوشع بن نون از اعمال شام فتح كرد . رود اردن در چهار ميلى آن جارى است . مسيحيان معتقدند كه مسيح ( ع ) در آن رود تعميد يافت . در حوالى اريحا معادن گوگرد وجود دارد و در تمامى فلسطين جز در آنجا معدن گوگرد نيست . « 6 » در اريحا وسمه كارند و از آن نيل سازند . « 7 »

--> ( 1 ) . قاموس كتاب مقدس ؛ ص 42 - 43 . ( 2 ) . البلدان ؛ ص 105 . ( 3 ) . التنبيه و الاشراف ؛ ص 69 . ( 4 ) . پادزهر معروف بيت المقدس از مارهاى اطراف اريحا ساخته مىشود . ( 5 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 245 و معجم البلدان ؛ ج 1 ، ص 165 . ( 6 ) . تقويم البلدان ؛ ص 255 . ( 7 ) . همانجا .