حسين قرچانلو
364
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
حقوق ديوانىاش يازده هزار و ششصد دينار است . « 1 » قراحصار يا قرهحصار را به مناسبت زراعت ترياك در آنجا « افيون قره حصار » گويند و در موضع شهر يونانى پريمنسوس « 2 » يا اكرونيس « 3 » واقع است . بنابه روايات و شايعات محلى بطّال ، قهرمان جنگهاى امويان دورهء اوّل با روميها ، در حوالى اين شهر كشته شده است ؛ اما طبرى ( كه در اين موضوع قديمترين مورخ محسوب مىشود ) روايت كرده است كه در سال 122 ق / 740 م در بلاد روم به قتل رسيد ، بدون اينكه به محل قتل او اشارهاى كرده باشد . « 4 » در جهاننماى تركى آمده است كه قبر بطّال در قرن يازدهم در سيدى غاز ، پنجاه و چند ميلى شمال قره حصار و مشرق كوتاهيه بوده است ، اما امروز قبر او در قير شهر ديده مىشود . « 5 » پنجمين اميرنشين تركمان ، اميرنشين گرميان است . اين اميرنشين از شمال به اميرنشين عثمانلى ، از جنوب به اميرنشين منتشا و اميرنشين حميد ، از مشرق به اميرنشين حميد و اميرنشين قرامان ، و از مغرب به اميرنشينهاى قراسى ، صاروخان و آيدين محدود است . پايتخت اميرنشين گرميان شهر كوتاهيه يا كوتيوم « 6 » قديم بوده است . نام كوتاهيه در تاريخ سلاجقه روم آمده است . « 7 » ابن بطوطه هنگام عبور از راه قراآغاج كه به معناى چوب سياه است مىنويسد : قراآغاج صحراى سرسبزى است كه مسكن تركهاست ، سلطان گلحصار عدهاى سرباز همراه ما كرد تا ما را به شهر لاذق برسانند ؛ زيرا اين صحرا ناامن است و طايفهاى به نام جرميان ، كه مىگويند از اولاد يزيد بن معاويهاند ، در آن نواحى به راهزنى اشتغال دارند . شهر كوتاهيه نيز در دست طايفه جرميان است . « 8 » دومين شهر مهم اميرنشين گرميان ( جرميان ) شهر قديمى ناحيهء عموريه است كه در جنوب سيورى حصار در حوالى « اسار قلعهء جديد » واقع است . به نوشتهء ابن خرداذبه ،
--> ( 1 ) . نزهة القلوب ؛ ص 97 . ( 2 ) . Prymnessos ( 3 ) . Akroenos ( 4 ) . سرزمينهاى خلافت شرقى ؛ ص 162 . ( 5 ) . ص 642 . ( 6 ) . Cotyaeum ( 7 ) . تاريخ سلاجقه ( مسامرة الاخبار . . . ) ؛ ص 74 . ( 8 ) . سفرنامه ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 320 .