به نقل از ابن سعيد مىنويسد : قسطمونيه مركز تركمانان است و گويند در اطراف آن هزار خانه از آن تركمانان مىباشد . آنان در جنگ قسطنطنيه مشاركت داشته‌اند . همو گويد كه قسطمونيه در مشرق هرقله واقع است و ميان آن و سينوب سه روز راه است . « 1 » به نوشته حمد الله مستوفى قسطمونيه شهرى وسط است و حقوق ديوانى آن پانزده هزار دينار است . « 2 » ابن بطوطه در وصف آن مىنويسد : قسطمونيه از شهرهاى بزرگ و زيبا و پربركت است . در اين شهر نعمت فراوان و ارزان است . . . يك شقه گوشت گوسفند پروار را به دو درهم مىخريديم ، نان هم دو درهم بود . . . خلاصه من شهرى به ارزانى آنجا نديدم . ابن بطوطه از مدرسهء صدر الدين سليمان فينقى كه در بازار اسب‌فروشان بود ، ياد كرده است . او از مسجد جمعه شهر كه سه طبقه و از چوب ساخته شده بود و سلطان و دولتيان و قاضى و . . . در آن نماز مىگزاردند ياد كرده است . « 3 » از بنادر مهم ولايت قزل احمدلى ، شهر و بندر مهم سينوب ( صنوب يا سينوپ ) « 4 » در ساحل درياى سياه است . در دوران سلاجقه روم اين شهر به لحاظ قلعه‌اى كه داشته مهم بوده است . علاء الدين كيقباد سلجوقى در سال 625 هجرى قمرى وقتى شنيد كه فرنگان قلعهء سينوب را تصرف كرده‌اند از راه دريا و خشكى قلعه را محاصره كرد و آن را بازپس گرفت . « 5 » در حوادث دوران سلجوقى و مغول مكررا به نام اين شهر اشاره شده است . « 6 » ابو الفداء از قول ابن سعيد مىنويسد : سينوب فرضه‌اى مشهور است واقع در شمال قسطمونيه و مغرب سامسون . به گفته يكى از افراد موثق ، شهر بارويى استوار دارد كه برخى از برجهاى آن را در دريا قرار داده‌اند . « 7 » ابن بطوطه مىنويسد : به شهر سينوب رفتيم كه شهرى پرجمعيت و زيبا و مستحكم است . اين شهر فقط از طرف مشرق با

--> ( 1 ) . تقويم البلدان ؛ ص 451 . ( 2 ) . نزهة القلوب ؛ ص 97 . ( 3 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 352 - 354 . ( 4 ) . تقويم البلدان ؛ ص 45 و تاريخ سلاجقه ( مسامرة الاخبار و . . . ) ؛ ص 77 و سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 356 . ( 5 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 4 ، ص 177 . ( 6 ) . تاريخ سلاجقه ( مسامرة الاخبار و . . . ) ؛ ص 62 ، 77 ، 82 ، 83 ، 85 ، 133 ، 134 ، 154 ، 193 ، 257 ، 265 ، 279 و 302 . ( 7 ) . تقويم البلدان ؛ ص 451 .