حسين قرچانلو
332
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
است و از شهرهاى ارمنستان مىباشد . « 1 » ابو الفداء نظر ياقوت را تأييد كرده است . او مىنويسد : هارونيه از شهرهاى بلاد ارمن ( ارمنستان ) است . « 2 » كنيسة السوداء . كنيسة السوداء يا كنيسهء سياه كه گاهى به صورت مختصر به آن كنيسه مىگويند ، از شهرهاى مرزى قديم و واقع در نزديكى طرسوس است . « 3 » اين شهر از سنگ سياه ساخته شده و از بناهاى روميان بوده است . « 4 » هارون دستور داد تا آن را بازسازى و استوار كنند و جنگجويانى در آن قرار دهند . « 5 » به نوشتهء اصطخرى ، كنيسه دژى است بر ساحل رودخانه و مرزى است واقع بر كنار دريا . « 6 » رودخانهاى كه كنيسه بر ساحل آن است ، رود جيحان مىباشد . « 7 » به نوشته ياقوت كنيسه شهرى است در مرز مصيصه . به آن كنيسة السوداء گفتهاند ، چون بنيان آن بر سنگهاى سياه است و از بناهاى قديمى روميان مىباشد . « 8 » عين زربى . قلعهاى بود كه نزد صليبيها به انازربس « 9 » معروف بوده است . « 10 » عين زربى در سال 190 هجرى قمرى به دست ابو سليمان تركى خادم بازسازى شد . « 11 » به نوشتهء بلاذرى ، معتصم بالله عباسى گروهى از زطيان را كه بر بطيحههاى ميان واسط و بصره چيره شده بودند ، به عين زربى كوچ داد . همو اضافه مىكند كه سيسيه كرسى تلّ عين زربى است كه در خلافت متوكل على الله به دست على بن يحيى ارمنى بازسازى شد و سپس روميان آن را خراب كردند . « 12 » ابن خرداذبه ، عين زربى ( عين زربه ) را جزء مرزهاى شام مىداند . « 13 » در قرن چهارم قمرى ، عين زربه شهرى بود با نخل و كشت و زرع
--> ( 1 ) . معجم البلدان ؛ ج 5 ، ص 388 . ( 2 ) . تقويم البلدان ؛ ص 253 . ( 3 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 77 . ( 4 ) . الاعلاق الخطيره ؛ ج 2 ، ص 159 . ( 5 ) . فتوح البلدان ؛ ص 248 و الاعلاق الخطيره ؛ ج 2 ، ص 159 . ( 6 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 65 . ( 7 ) . سرزمينهاى خلافت شرقى ؛ ص 139 . ( 8 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 485 . ( 9 ) . Anazarbus ( 10 ) . سرزمينهاى خلافت شرقى ؛ ص 138 . ( 11 ) . مختصر البلدان ؛ ص 113 . ( 12 ) . فتوح البلدان ؛ ص 246 و 248 و التنبيه و الاشراف ؛ ص 338 . ( 13 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 77 و كتاب الخراج ؛ ص 166 .