فراوان از نهر خالص به وسيلهء ترعه‌هايى به آنجا آورد . اين محل دار الاماره اقامتگاه رسمى آل بويه شد . « 1 » عضد الدوله كه ديد بغداد بدنما شده ، دستور داد تا خانه‌ها و بازارهاى آن را تعمير كنند . او در تجديد بناى مساجد جامع شهر پول بسيار خرج كرد . وى باراندازهاى كنار دجله را تجديد كرد و به توانگران دستور داد تا خانه‌هاى خود را كه در مجاورت دجله بود تعمير و در قصرهاى ويران بدون صاحب باغ احداث كنند و چون پل مركزى شهر باريك و خراب شده بود آن را تعمير كرد . « 2 » در سال 372 بيمارستان عضدى را بنا نهاد و پزشكان و ناظران و انباردارانى براى آن تعيين كرد و مقدار زيادى دارو ، وسايل و تجهيزات در اختيار آنان قرار داد و اموالى را وقف بيمارستان كرد . « 3 » در دوران آل بويه كه بغداد دچار انحطاط شد ، شهر مدور منصور متروك « 4 » و بيشتر محلات غرب بغداد خراب و ويران شد . محله كرخ آبادترين بخش غرب بغداد [ در اين زمان ] و محل كسب بازرگانان بود . « 5 » بخش شرقى شهر آبادتر بود و بزرگان معمولا در آنجا اقامت داشتند . در اين بخش ( شرقى ) اماكنى مانند باب الطاق ، محلى كه بازار بزرگ در آنجا بود ، دار الاماره در مخرّم و كاخهاى خليفه ، در منتهىاليه جنوبى اين بخش ، قرار داشت . « 6 » به نوشتهء ابن حوقل بخش شرقى داراى چهار مسجد جامع به نامهاى مسجد منصور ، مسجد رصافه ، مسجد براثا و مسجد دار السلطان بود . « 7 » در سال 379 و 383 هجرى قمرى مسجد قطيعه و مسجد حربيّه به صورت مساجد جامع درآمد . « 8 » بغداد از آشوب عامّه ، اختلافات فرقه‌اى كه آل بويه دامن مىزدند و نيز عيّاران آسيب بسيار ديد . در منابع از جهل عامّه و آمادگى آنها براى قبول هرگونه دعوت و نيز خوش‌طينتى و ياغيگرى آنان

--> ( 1 ) . تجارب الامم ؛ ج 3 ، ص 124 و تاريخ بغداد ؛ ص 58 و 59 و المنتظم ؛ ج 7 ، ص 77 و 78 و بغداد ؛ ص 28 . ( 2 ) . تجارب الامم ؛ ج 2 ، ص 404 و 406 و الكامل ؛ ج 8 ، ص 558 و المنتظم ؛ ج 7 ، ص 114 . ( 3 ) . المنتظم ؛ ج 7 ، ص 114 و بغداد ؛ ص 29 . ( 4 ) . بغداد ؛ ص 29 . ( 5 ) . صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 241 و 242 و احسن التقاسيم ؛ ص 120 . ( 6 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 84 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 216 و احسن التقاسيم ؛ ص 120 . ( 7 ) . صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 216 . ( 8 ) . المنتظم ؛ ج 7 ، ص 149 و 171 .