حسين قرچانلو

201

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

طايف شهركى است خرد بر دامن كوه و از وى اديم ( چرم ) خيزد « 1 » مقدسى در وصف اين شهر گفته است : شهرى است با هواى خنك شامى و آب سرد . بيشتر ميوه‌هاى مكه از آنجاست . . . هرگاه گرما پادشاهان مكه را خسته كند بدانجا روند . « 2 » طايف خانهء قبيله ثقيف و شهرى است كوچك و متمدن . آبهايش گوارا و هوايش معتدل و ميوه‌اش فراوان است . كشتزارهاى به‌هم پيوسته دارد . انگور بسيار و شيره‌اى معروف دارد كه به همهء آفاق مىبرند . بيشتر ميوهء آنجا را به مكه مىبرند . در طايف بازرگانان ثروتمندى زندگى مىكنند كه ثروت آنها پوستهاى دباغى شدهء بسيار عالى و گرانبهاست . « 3 » به نوشتهء ياقوت ، ميان طايف و مكه گردنه‌اى بود به فاصلهء نصف روز راه تا مكه . صاحب يمن در سال 430 هجرى راه اين گردنه را چنان آباد كرد كه در پهناى اين راه سه رديف شتر با بارهايشان حركت مىكردند . . . طايف به سبب محصور بودن در كوهها در گودى قرار دارد . شهر با ديوارى كه به گرد آن كشيده شده محصور است . « 4 » يك قرن بعد از ياقوت ، ابو الفداء گفتار او را تأييد مىكند و مىنويسد : طايف سردترين نقطهء حجاز است و آب در بالاى قلهء كوه آن يخ مىبندد . « 5 » ابن بطوطه به محصول باغات خرما ، انگور و شفتالو و انجير طايف اشاره مىكند و مىنويسد : مردم طايف ميوه‌ها را به رباط ربيع كه از بهترين رباطهاى مكه است ، هديه مىبرند . « 6 » ميرزا محمد حسين حسينى فراهانى كه در سالهاى 1302 تا 1303 هجرى قمرى طايف را ديده است ، مىنويسد : قصبهء طايف در نيم فرسنگى قرن المنازل واقع است و آرامگاه عبد الله بن عباس پسر عموى رسول خدا ( ص ) در آنجاست كه زيارتگاه و گنبد عالى سفيدكارى شده‌اى دارد . « 7 » رجيع يكى از اماكن حجاز است كه ميان مكه و طايف قرار دارد . در اين منطقه است كه اعراب عضل و قاره بر اصحاب رسول خدا ( ص ) خيانت كردند . « 8 »

--> ( 1 ) . حدود العالم ؛ ص 166 . ( 2 ) . احسن التقاسيم ؛ ص 79 . ( 3 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 1 ، ص 144 . ( 4 ) . معجم البلدان ؛ ج 3 ، ص 495 . ( 5 ) . تقويم البلدان ؛ ص 90 . ( 6 ) . سفرنامه ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 159 و 160 . ( 7 ) . سفرنامه فراهانى ؛ ص 174 . ( 8 ) . التنبيه و الاشراف ؛ ص 246 و تقويم البلدان ؛ ص 83 .