يلملم در نزديكى شهر كوچك سرّين ميقات مردم يمن است . به نوشتهء يعقوبى در يلملم حاجيان يمن محرم مىشوند . « 1 » مقدسى مىگويد : پيامبر خدا ( ص ) يمن را دو ميقات قرار داد كه در آن دو احرام مىبندند . « 2 » ( يكى يلملم و ديگرى قرن ميقات مردم صنعاء و نجد است ؛ بنابراين براى دو بخش جنوبى و شمالى يمن دو ميقات نهاده شده است ) . « 3 » ياقوت دربارهء يلملم ، يكى از دو ميقات يمن ، مىنويسد : جايگاهى بوده به فاصله دو شب از مكه و آنجا مردم يمن احرام مىبستند . در آنجا مسجد معاذ بن جبل ( نيز ) قرار داشت . او به نقل از مرزوقى مىنويسد : يلملم كوهى است از ناحيهء طايف به فاصلهء دو شب يا سه شب از آن . بعضى هم يلملم را دره‌اى در آن كوه دانسته‌اند . « 4 » به نوشته حمد الله مستوفى فاصلهء يلملم تا مكه بيست و هفت فرسنگ بوده است . « 5 » ياقوت دربارهء قرن مىنويسد : اويس قرنى از مردم آنجا بوده است . « 6 » فاصله قرن تا حرم ( مكه ) از راه نجد دو فرسنگ است . قرن تا مكه يك شبانه روز فاصله دارد . « 7 » ميقات مردم مصر ( بندر ) عيذاب در آن سوى درياى سرخ است . به نوشته يعقوبى ، عيذاب بر ساحل درياى شور واقع است كه مردم از آنجا به سوى مكه ، حجاز و يمن سوار ( كشتيها ) مىشوند و بازرگانان طلا و عاج و جز آن را در كشتيها بار مىكنند و مىبرند . « 8 » اصطخرى در وصف مردم بجه مىنويسد : زمين ايشان ميان حبش ( حبشه ) و زمين نوبه و زمين مصر و معدن طلا واقع است و از اين معدن تا به حصنى بر ساحل دريا ، كه آن را عيذاب گويند ، ده مرحله فاصله است . « 9 » عيذاب بندرى است روبروى جده كه هركس از آن سوى ( دريا ) آيد از آنجا احرام بندد . « 10 » ناصر خسرو نوشته است : بيستم ربيع الاول سال 442 هجرى قمرى به شهر عيذاب رسيديم . . . اين شهر بر كنار دريا نهاده است .

--> ( 1 ) . البلدان ؛ ص 317 . ( 2 ) . احسن التقاسيم ؛ ص 78 . ( 3 ) . ر . ك . : صحيح بخارى ؛ ج 1 ، ص 387 . ( 4 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 1025 و 1026 . ( 5 ) . نزهة القلوب ؛ ص 4 . ( 6 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 71 . ( 7 ) . نزهة القلوب ؛ ص 4 و 5 . ( 8 ) . البلدان ؛ ص 335 . ( 9 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 37 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 50 . ( 10 ) . احسن التقاسيم ؛ ص 78 .