نظام مردمان را از انجام حج تمتع بازداشت ، و زناشوئى موالى را با زنان عرب حرام كرد « 126 » . نظام عقيده داشت كه قرآن از جهت اخبار آن اعجاز است ، نه از نظر فصاحت و بلاغت . و اگر تازيان را بقهر و جبر از ساختن كتابى چون قرآن باز نمىداشتند ، آنها توانا بودند كه كتابى چون قرآن بوجود آورند « 127 » . اسواريه : « اينان پيرو على اسوارى بودند كه نخست از ياران ابو الهذيل بشمار ميرفت ، و سپس بكيش نظام درآمد ، و خود نيز گمراهيهاى ديگرى بر آن بيفزود ، و گفت آنچه را كه خداوند ميداند اگر وجود نداشته باشد ، آن براى او مقدور نيست . از اين گفتار واجب آمد كه قدرت خدا متناهى باشد . و آنكه قدرتش متناهى است ، ذات او نيز متناهى است ، و گفتن اين سخن كفر است « 128 » . » ابو يونس ( سنبويه ) معروف باسوارى معاصر ابو الهذيل علاف و نظام و بشر و مردار بود ( در گذشته بسال 240 ه . ) « 129 » معمريه : « اينان پيرو معمر بن عباد سلمى هستند كه سر بيدينان و دم قدريه بود . و رسوائىهاى او بسيار است و برشمردن آن زمانى دراز خواهد « 130 » . » « معمريه بزرگترين فرقه قدريه است ، و از معمر محكى است كه انكار آن كرده است كه ذات كبريائى قديمست « 131 » »

--> ( 126 ) - الفرق بين الفرق ص 101 . ( 127 ) - الملل و النحل ص 44 . ( 128 ) - الفرق بين الفرق ص 103 . ( 129 ) - الفرق بين الفرق ص 358 - الملل و النحل ص 46 . ( 130 ) - الفرق بين الفرق ص 104 . ( 131 ) - الملل و النحل ص 51 - 52 .