و در پيرى با فلاسفه بىدين بياميخت ، و سپس با هاشم بن حكم رافضى آميزش و دوستى پيدا كرد ، عقايد اين گروه نيز در نظام اثر بخشيد در نتيجه افكار او مركب بود از عقايد گوناگون « 122 » . ابو اسحاق ابراهيم بن سيار بن هانى نظام ( در گذشته بسال 231 ه . ) خواهرزاده و شاگرد ابو الهذيل و استاد جاحظ بود . وى را مردى بسيار دانا ، كنجكاو ، دقيق ، درست‌گفتار ، كم‌خطا اما كم ثبات دانسته‌اند . « 123 » از جمله گويند كه سخن برهنمان را در برانداختن پيغمبريها بپسنديد . و اعجاز قرآن و معجزات رسول خدا را منكر شد . نظام احكام شريعت را بار گرانى بر دوش مردم ميدانست ، و ميكوشيد كه آنها را باطل كند . نويسنده الفرق بين الفرق مىنويسد : رسوائيهاى او به جائى رسيد كه « همه فرق اسلام از دو دسته راى و حديث گرفته تا خوارج و شيعه و نجاريه و بيشتر معتزله در كافر شمردن او با يكديگر همداستان شدند ، و در اين گمراهى تنها گروهى از قدريه چون اسوارى و ابن خابط و فضل الحدثى و جاحظ از وى پيروى نمودند « 124 » . وى متكلم و شاعر و اديبى شهره بود و با فلسفه آشنائى بسيار داشت . بغدادى مىنويسد : « نظام ثنوى و يا طبيعى است كه خود را بدروغ از مسلمانان ميشمارد « 125 » . »

--> - بت ايشان بوده . اين فرقه ابتدا در هند بظهور رسيد و مذهب سمنى گويا مستخرج از اديان هندى است ، و سمنيه بقدمت عالم و تناسخ ارواح عقيده داشته و منكر نظر و استدلال بوده‌اند ، و ميگفتند براى شناختن اشياء راه ديگرى جز وسيله حواس خمسه نيست . اين فرقه در هند و خراسان زياد بوده‌اند . ( خاندان نوبختى ص 26 ) . ( 122 ) - الفرق بين الفرق - ص 87 . ( 123 ) - الفرق بين الفرق - ص 351 - الفهرست ص 298 - الملل و النحل ص 41 . ( 124 ) - الفرق بين الفرق - ص 87 . ( 125 ) - الفرق بين الفرق ص 92 .