محمد حسن سمسار
142
جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى )
اسكلتهاى موجود در مقابر نيز كاملا به حال طبيعى در گورها قرار دارند ، و اين نشان ميدهد كه اجساد يا استخوانها از جاى ديگر به داخل گورها منتقل نگرديده . بنابراين اين گورها استودانهاى انفرادى نيز نمىتواند باشد ( عكس شماره 34 ) گذشته از آنكه وجود انگشترىهاى ياد شده ، گوياى اين حقيقت است كه قبور مربوط به مسلمانان است ، وجود اين گورها در اطراف مسجد مشهور به مسجد امام حسن نيز نشانميدهد كه اين گورستان نميتواند از آن غير مسلمانان باشد . آنچه باقى مىماند يكسو نبودن گورها و تفاوت جهت در دفن مردگانست . از نظر آقاى اشتين و ديگر پيروان عقيده ايشان ، گورستان سيراف بسبب يكسو نبودن گورها نميتواند گورستان مسلمين باشد . برابر سنن اسلامى كه امروز همه مسلمانان جهان از جمله مسلمين ايران از آن پيروى ميكنند ، واجب است بهنگام دفن مردگان را به پهلوى راست به نحوى در گور بگذارند كه صورت آنها بسوى قبله باشد . اما آنچه امروز به صورت آداب و رسوم مذهبى در ايران رايج است ( از جمله آداب مربوط بمردگان ) نميتواند ملاك عمل و ماخذ قضاوت آداب رايج در ايران آغاز اسلام قرار گيرد . چه در طول سدههاى بسيارى كه از اسلام پذيرفتن ايرانيان ميگذرد ، در آداب و رسوم ايرانيان تغيرات گوناگون روى داده است . بنابراين نظريه آقاى اشتين و پيروان ايشان به كلى مرود است . دلايل و مدارك باستانشناسى و مذهبى و تاريخى بسيارى موجود است كه مردود بودن اين نظريه را ثابت مىكند . الف مدارك باستانشناسى : در كاوشهاى اخير ناحيه بنگسار در جوار مسجد امام حسن در سيراف گروهى از مقابر قديمى مورد كاوش قرار گرفت .