آوردند ، و بدان سبب حكايات آن در اين تاريخ آوردن ضرورى بود . پادشاه اسلام ، خلّد ملكه ، فرمود تا تواريخ احوال آن مملكت و پادشاهان آنجا بر سبيل ايجاز و اختصار الحاق كرده شود . بر وفق فرمان نافذ ، لا زال نافذا و مطاعا ، از حكماى ختاى « 1 » : ليتاجى « 2 » و كمسون « 3 » نام ، كه هر دو بر علم طب و نجوم و تاريخ ختاى واقف‌اند ، و بعضى از آن كتب از ختاى با خود آورده و آن معانى را مستحضر ، كتب تواريخ كه داشتند حاضر گردانيدند و تقرير كرد ، كه هرچند تاريخ اهل ختاى عظيم قديم است ، و عدد سالها و ادوار ايشان ، به موجبى كه پيش از اين با خواجه نصير الدّين تقرير كرده‌اند ، لكن تاريخى كه اسامى پادشاهان آنجا در آن مشروح و مفصّل است ، و بنياد حكايات بر آن نهاده ، و در اين وقت [ a 342 ] ميان اهل ختاى شهرتى دارد ، و تاريخى درست و محقّق [ است ] ، و تمامت حكما و دانايان بر آن اعتماد كرده ، كتابى است كه آن را سه حكيم معتبر باتّفاق ساخته‌اند . يكى را نام فوهين خوشانگ « 4 » ، فوهين اسم است ، و خوشانگ صفت ، يعنى بخشى « 5 » ، و از شهر تاىعان‌جوى « 6 » بوده است ، و ديگر را نام فيخو خوشانگ « 7 » از شهر فين‌جو ، و نام ديگر شيخون خوشانگ از شهر لاوكين « 8 » ايشان هر سه آن تاريخ را از كتب قديم انتخاب كرده‌اند و با حكما و دانايان وقت تصحيح و مقابله كرده ، و جمله بر آن گواهى نبشته كه با كتب قديم مقابل است و در آن هيچ شبهتى نه ، بعد از آن نوبتى ديگر حكيمى تصحيح آن كرده ، آنگاه به موجبى كه عادت ايشان است از آن كتاب نسخه‌ها كرده‌اند و مىكنند ، چنان كه در آن هيچ تغيير و تبديل و زيادت و نقصان نمىتواند بود ، و آن عادت ايشان چنان است كه چون

--> ( 1 ) . Hitai ( 2 ) . ( لى داچژى ) : Li - ta - chi ( 3 ) . Maksun , k . msun , yuk sun ( 4 ) . Fo Hien Ho - Shang ( 5 ) . Bahsi ( 6 ) . Tai'anzhou ( 7 ) . Fei Ho chang ( 8 ) . Luojing