محمد جواد لياقتدار

20

تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى )

نياز و بخشاينده ! كليد درهاى بسته در دست من است و درب اجابت من بر روى كسى كه مرا بخواند باز است . » ( طباطبايى ، 1363 ، ج 2 ، ص 46 ) در روايت ديگرى از پيامبر اكرم ( ص ) آمده است كه : « خداوند فرموده است آفريده‌اى نيست كه به آفريده ديگرى پناهنده شود جز اينكه اسباب آسمانها و زمين را از او ببرم پس اگر چيزى خواهد عطا نكنم و اگر مرا خواند اجابت ننمايم و آفريده‌اى نيست كه تنها به من پناهنده شود جز اينكه آسمانها و زمين را ضامن روزى او كنم ، اگر دعا كند مستجاب گردانم و اگر چيزى درخواست كند عطا نمايم و اگر طلب آمرزش كند او را بيامرزم . » ( همان ) علامه طباطبايى در ذيل دو حديث فوق ، اشاره دارند كه تأكيد در روايت مذكور بر روى پارامتر مهم « اخلاص » در دعاست . مرحوم علامه در ذيل دو حديث فوق و در بيان اهميت ارتباط خالصانه و اميدوارانه با خدا و احتمال تصور اين كه « دعا » با نظام علت و معلول حاكم بر نظام هستى ممكن است تضاد داشته باشد بحث جالبى را مطرح مىكند كه چكيده آن مبيّن اين نكته است كه « دعا » در جهان بينى اسلامى كه خود از مبانى نظام تعليم و تربيت اسلامى است ، در راستاى نظام علت و معلول است . به عبارت ديگر در نظام تعليم و تربيت اسلامى و بر اساس نوع نگرش و شناخت انسان ، « دعا » خود يكى از علل و اسباب نظام هستى است . اين معنا خود از مهمترين دلائل عقلى و نيز نقلى در بيان ارزش ، جايگاه و ميزان تأثير « دعا »