محمد حسن خان اعتماد السلطنه
21
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى )
بسم اللّه الرحمن الرحيم بعد الحمد و الصلاة چون در مجلدات كتاب « درر التيجان فى تاريخ بنى الاشكان » لغات جغرافيايى قديم ، مكرر ذكر شده و اگر مطالعهكنندگان ندانند آن لغت اسم شهر يا ولايت يا ناحيه يا رودخانه و كوه و غيره است دچار مشكلى لاينحل مىباشند و اگر بدانند و ندانند كه آن در كجا و كدام مملكت واقع شده از مطالب كتاب ممكن نيست به درستى استيفاى حظ خود نمايند و بهرهاى كه بايد ببرند لهذا دفع اين منقصت و تكميل مرام را به تأليف اين رسالهء مختصر در تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران و مضافات پرداخته يعنى باز نمود كه فلان كوه يا دره يا ناحيه را كه در قديم به فلان اسم مىناميده امروز چه نام دارد يا اگر اسم قديم تغيير نكرده در كدام ولايت و چه نقطه واقع شده ، و از آنجا كه اين نگارش متعلق به جغرافياى قديم است مختصر مقدمهاى هم راجع به مطالب مهمهء جغرافياى قديم و ريشه و مبدأ اين علم و پيدايش و زايش آن در ضمن سه فصل نگاشت كه موجب ازدياد خبرت و بصيرت گردد . اگرچه اين مقدمات خيلى زياده بر اين است اما چون اين رساله ، خود مختصر است در مقدمهء آن نيز طريقهء اختصار را اختيار نمود و از اطناب و تفصيل اجتناب كرد ارجو كه در محضر