را با دادن اين سرمشق كامل خداوند ذوق لطيف معرفى كرده و شعراى بعد از خود را خواهىنخواهى مقلد و متتبع آن سبك نموده است . غزليات سعدى بيشتر معرف شور جوانى و لطايف عوالم عشق سرشار و نشاط طبع است و با اين حال ديوان غزل او از نمونه‌هاى غزليات عرفانى نيز خالى نيست و بزرگترين شعراى عرفانى غزلسراى فارسى يعنى حافظ غالب آن غزليات و بعضى از قصايد شيخ را كه داراى اين گونه مضامين است تتبع نموده و غالب مضامين بلكه الفاظ آنها را هم با تصرفاتى اقتباس نموده است . 2 - بوستان يا سعدىنامه : كه آن را شيخ اجل ببحر متقارب و در ده باب بنام اتابك ابو بكر بن سعد در سال 655 بنظم آورده و اين منظومهء كوچك كه نيز بوستانى است پر از ازهار رنگين و اثمار شيرين از موعظه و پند و نصيحت و سياست زندگى و حكايات عديده از شاهكارهاى عالى زبان فارسى است و كمتر منظومه‌اى در فارسى به اين بحر باستحكام و روانى آن برشتهء نظم آمده و يك عده از ابيات آن در زبان مردم حكم امثال سايره را پيدا كرده و كمتر فارسىزبانى است كه مقدارى از آنها را حفظ نباشد و در محاوره و مكاتبه به آنها استشهاد نكند . 3 - گلستان : اين كتاب را سعدى در سال 656 بنام اتابك ابو بكر نوشته و ديباچهء آن را باسم سعد بن ابى بكر مربى خود نگاشته است و آن كتاب كه در هشت باب مرتب شده مجموعه‌ايست از حكايات منثوره مخلوط باشعار و غالب حكايات آن را سعدى براى نمودن قدرت انشاء يا بيان نصيحت و موعظه و عبرتى به وضع مقامات كوچك برشتهء تحرير درآورده و در اين مرحله نيز شيخ شيراز داد سخن‌گسترى داده و بهترين نمونهء نثر ظريف روان فارسى را ايجاد نموده است . اهميت مقام سعدى - با اينكه نام سعدى همه‌وقت بر سر زبانهاست و جز مشتى كج‌سليقه كه بر اثر اعوجاج طبع دلبستهء كلمات مهجورهء قدما و مقلد اساليب مصنوعهء منشيان متصنع‌اند اكثر ارباب سخن استادى شيخ را مسلم مىدارند باز كمتر كسى است كه متوجه اهميت مقام سعدى در تاريخ ادبيات فارسى شده و به دخالت و تأثير مهم اسلوب و تركيب كلام شيخ در طرز تكلم و تحرير مردم ايران برخورده باشد و اگرچه بحث در اين موضوع از عهدهء اين كتاب خارج است و بايد آن را در تاريخ ادبيات فارسى مورد