عباس اقبال آشتيانى

526

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

پيوسته با علماى اهل تسنّن عهد خود در باب اثبات حقانيت مذهب شيعه مناظره و مباحثه مىكرد از آن جمله با قاضى عضد الدّين ايجى عالم و متكلم معروف مدّتى در اين خصوص مجادله داشت . شمس الدّين آملى مدّتها بعد از اولجايتو و ابو سعيد نيز مىزيسته و عمر خود را به سياحت و خوشه‌چينى از خرمن اهل فضل گذرانده و غالب بلاد را به اين عزم سياحت نموده و در آخر كار در عهد سلطنت امير شيخ ابو اسحاق بفارس آمده است . آملى از علماى جامع عصر خويش بوده و در فارسى و عربى هردو مهارت داشته و به اين دو زبان در فنون مختلفه تأليفات دارد از آن جمله كليات قانون ابو على سينا را در طب در سال 753 شرح كرده و بر مختصر الاصول ابن حاجب كه قاضى عضد الدّين ايجى آن را مطابق عقايد اهل سنت شرح نموده بوده شرحى بعنوان رد عقايد قاضى ايجى نوشته است . كتاب معروف شمس الدّين آملى نفايس الفنون فى عرايس العيون است به فارسى كه دايرةالمعارفى است از علوم متداولهء بين مسلمين و قدما شامل تعريف اين علوم و مختصرى از هريك و اين كتاب را آملى در سال 736 شروع كرده و آن را بعد از 742 بنام شاه شيخ ابو اسحاق اينجو به انجام رسانده است و در قسمت تاريخ آن ذيل وقايع را تا مرگ سلطان ابو سعيد امتداد داده . هندوشاه نخجوانى ( نيمهء اول قرن هشتم ) - هندوشاه بن سنجر صاحبى نخجوانى از منشيان عهد صاحب‌ديوان شمس الدّين جوينى و اباقا خان و ايلخانان بعد از اوست و او و برادرش امير سيف الدّين محمود در ايام وزارت صاحب‌ديوان مشاغلى ادارى نيز داشته‌اند از آن جمله هندوشاه در سال 674 بنيابت از طرف برادر خود حكومت كاشان را عهده‌دار بوده در اواخر ايام اتابكى نصرة الدّين احمد لر هندوشاه كه در نخجوان مىزيسته بعزم رسيدن به خدمت آن اتابك كه به فضل‌دوستى شهرتى داشته است حركت كرده و براى آنكه تحفه‌اى برسم ارمغان تقديم او نمايد كتاب معروف منية الفضلاء فى تواريخ الخلفاء و الوزراء يعنى كتاب الفخرى تأليف ابن الطقطقى را به فارسى ترجمه كرده و مطالب بسيار ديگر نيز از ساير كتب اقتباس كرده و بر آن افزوده و كتاب تجارب السلف را در سال 724 بنام اتابك مزبور برشتهء تأليف درآورده است . هندوشاه نخجوانى پدر شمس منشى نخجوانى است كه نام او محمد است و اين