عباس اقبال آشتيانى
520
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
ابو حامد احمد بن حامد كرمانى در سال 716 بنام ايسن قتلغ نويان از امراى بزرگ اولجايتو و ابو سعيد نگاشته است و ناصر منشى اين كتاب را پس از ديدن تاريخ شاهى تأليف خواجه شهاب الدين ابو سعيد كه تاريخ قراختائيان كرمان بوده ولى وقايع بعد از مرگ پادشاه خاتون را نداشته براى رساندن شرح خاتمهء كار اين سلسله بتشويق بعضى از فضلاى كرمان شروع كرده و ضمنا مختصرى از تاريخ كرمان و تمام تاريخ قراختائيان و حكومت ملك ناصر الدّين محمد بن برهان غورى « 1 » را تا اواخر عهد اولجايتو بدست داده است . فخر بناكتى ( نيمهء اول قرن هشتم ) - ابو سليمان داود بن محمد بناكتى متخلص به فخر از ادبا و شعراى عهد غازان و اولجايتو و ابو سعيد است و در دستگاه غازانخان سمت ملكالشعرائى داشته و برادرش سيد نظام الدين على كه از عرفاى مشهور و محترم تبريز بوده به سال 699 در آن شهر وفات يافته است . فخر بناكتى مؤلف تاريخى است بنام روضة اولى الالباب فى تواريخ الاكابر و الانساب در تاريخ عمومى عالم از خلقت آدم تا جلوس ابو سعيد خان و آن را مؤلف در شوال سال 717 به انجام رسانده و آن را چنان كه خود مىگويد از جامع التواريخ رشيدى خلاصه كرده و اين كتاب كه بتاريخ بناكتى اشتهار دارد بر خلاف تواريخ ديگر اسلامى مانند جامع التواريخ رشيدى شامل شرح بالنسبه مبسوط دقيقى است از احوال ملل غير مسلمان مثل يهود و عيسويان و هنود و چينيها و مغول و مؤلف علاوه بر اطلاعاتى كه در اين باب از جامع التواريخ استخراج كرده چون خود در دربار ايلخان عظيم الشأنى مثل غازان سمت ملكالشعرائى داشته از او و از ساير مقيمين حضرت اطلاعات ديگرى نيز كسب كرده و به همين جهت كتاب او با وجود صغر حجم از تواريخ معتبرهء عهد مغول است . شرف قزوينى ( وفاتش در حدود 740 ) - شرف الدين فضل اللّه حسينى قزوينى معروف و متخلص بشرف از ادبا و شعراى متصنع است كه در دستگاه وزراى ايرانى عهد ايلخانان و مدّتى را نيز در خدمت اتابك نصرة الدّين احمد لر مىزيسته و بيشتر اشعار او در مدح خواجه غياث الدّين محمد رشيدى و اتابك نصرة الدّين است و چون
--> ( 1 ) - رجوع كنيد به صفحهء 416 از همين كتاب .