ديگرى در همين موضوع به عربى بنام مختصر الدول و در هردو كتاب تاريخ خوارزمشاهيان و اسماعيليان و مغول را از جهانگشاى جوينى اختصار كرده و با اين حال در باب استيلاى مغول بر الجزيره و بلاد روم معلوماتى اضافى دارد . ابن الفوطى ( 642 - 723 ) - كمال الدين عبد الرزاق بن احمد بغدادى معروف بابن الفوطى اصلا از مردم مرو الروذ خراسان بوده و در عهد خلفاى آخرى بنى عباس در مشاغل ديوانى دخالت داشته و پس از فتح آن شهر بدست هولاگو در خدمت خواجه نصير الدّين طوسى داخل شده و از او اخذ علم و حكمت و ادب كرده و در رصد مراغه شركت جسته و در عهد حكومت عطا ملك جوينى از خواص و مداحان اين خاندان گرديده و بنظم و نثر عربى و فارسى ايشان را ستوده است . ابن الفوطى بمناسبت حشر با خواجه نصير الدّين طوسى و خاندان جوينى و مطالعهء كتابخانهء 000 ، 400 جلدى خواجه و تصدّى مباشرت خزانة الكتب مستنصرى در بغداد يكى از آشنايان باوضاع تاريخى متقارب به زمان خود بوده ولى متأسفانه از تأليفات او فقط قسمتى از يكى از كتب او باقيست بنام الحوادث الجامعة در وقايع مائهء هفتم هجرى كه وقايع از ابتداى قرن هفتم تا سال 628 آن مفقود است و همين قسمت كه بدست است متضمن بسيارى مطالب مهمه است . ابو الفدا ( 672 - 732 ) - الملك المؤيد عماد الدين ابو الفدا اسماعيل بن على از ملوك حماة است كه شرح بعضى از دخالتهاى او را در جنگهاى عهد غازان خان ديديم و او علاوه بر اين در فقه و لغت و تاريخ و ادب و هيئت مهارت داشت و تحت حمايت الملك الناصر سلطان مصر حكومت مىكرد و در تشويق اهل علم و ادب مىكوشيد و از او دو تأليف معتبر باقى مانده يكى بنام تقويم البلدان در جغرافيا و مسالك و ممالك ديگرى در تاريخ باسم المختصر فى اخبار البشر كه تا سال 628 آن را از كامل ابن الاثير مختصر كرده و از آن زمان تا سال 721 را خود آورده و اين قسمت اخير راجع بتاريخ مغول مخصوصا در الجزيره و بلاد شام و لشكركشيهاى ايشان به آن حدود حاوى معلومات بسيار نفيسى است . ابن الطقطقى ( نيمهء اول قرن هشتم ) - صفى الدين محمد بن علىّ بن محمد طباطبائى معروف بابن الطقطقى از سادات حسنى الجزيره در حدود 660 در موصل تولد يافته