عباس اقبال آشتيانى
470
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
ارادت بشيخ حسن جورى داد و در همان ايامى كه ارغون شاه مزاحم شيخ حسن و جماعت شيخيان جوريه بود عدّهاى از مريدان شيخ را پيش او فرستاد و او را بسبزوار خواست و در قيام بر ضدّ ظالمان او را پيشوا و مقتداى خود ساخت و رياست دنيائى طايفهء جوريه را برعهده گرفت و جماعتى ديگر نيز از ائمه و مشايخ و سادات سبزوار گرد او فراهم آمدند و امير و شيخ دست يكى كرده نيشابور را نيز در سال 739 از كف عمّال ارغون شاه بيرون آوردند و از دو طرف طغاتيمور خان پادشاه خراسان و جرجان و ملك معز الدّين كرت خسرو هرات و جبال را در وحشت انداختند مخصوصا چون قيام ايشان بر ضدّ اهل تسنن بود و اين دو پادشاه هردو خود را حامى اين مذهب مىدانستند اقتدار طايفهاى از شيعه كاملا بر ضرر و بر ضدّ رعاياى پادشاهان مزبور تمام مىشد . طغاتيمور خان كه شرح ابتداى احوال او را سابقا ذكر كرديم بعد از شكستهائى كه او و برادرش امير على كاون در عراق خوردند به همان جرجان و خراسان قناعت كرده بود و تا تاريخ قيام سربداران خراسان را بتوسط عمّال خويش به وضعى ناگوار اداره مىنمود و ارغون شاه جانى قربانى از جانب او در نيشابور اقامت داشت . بعد از آنكه ارغون شاه بدست سربداران بقتل رسيد و آوازهء اقتدار اين طايفه در خراسان پيچيد طغاتيمور خان لشكرى فراهم كرده ايشان را به همراهى برادر خود امير على از جرجان بسبزوار روانه نمود . امير مسعود و شيخ حسن جورى در سال 741 به جلوى آن اردو شتافتند . سربداران امير على برادر طغاتيمور خان را در معركهء قتال كشتند و بعد از جنگ سختى بر سپاهيان طغاتيمور خان غلبه يافته ايشان را منهزم ساختند و با غنايم بسيار بسبزوار برگشتند و اين فتح بيش از پيش ايشان را در خراسان مشهور كرد و بر عدد تبعهء سربداران افزود . امير وجيه الدّين مسعود و شيخ حسن جورى بعد از كشتن امير على كاون و مغلوب كردن لشكر جرجان به قصد طغاتيمور خان حركت كردند و در لب آب اترك او را نيز مغلوب ساختند و طغاتيمور خان به طرف لار و رودبار قصران گريخت و خراسان و جرجان به كلى از تصرف او خارج شد . جنگ امير مسعود با ملك حسين كرت در 743 - بعد از تسخير خراسان و جرجان امير مسعود و شيخ حسن جورى بعزم تسخير هرات و استخلاص بلاد غرجستان و جبل كه در تصرف ملك معز الدّين حسين كرت بود حركت كردند و بيشتر قصد ايشان