عباس اقبال آشتيانى
451
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
بدر الدّين مسعود پادشاهى سخت متقى و ديندار بود و 4000 مسئله از مسائل فقهى مطابق احكام مذهب امام شافعى در حفظ داشت و تا دو سال بعد از فتح بغداد يعنى تا 658 حيات داشت و چون مرد بين دو پسرش جنگ درگرفت و اباقا خان آن دو را به ياسا رسانيده امارت لر را در عهدهء تاج الدّين شاه پسر حسام الدّين خليل قرار داد و او نيز كه به عدالت و خوشخطى معروف بوده در 677 به حكم اباقا كشته شد . اباقا خان بلاد لر كوچك را بين فلك الدّين حسن و عز الدّين حسن پسران بدر الدّين مسعود تقسيم نمود . اين دو برادر كه مدّت پانزده سال ( 677 - 692 ) حكومت مىكردند غالبا با همسايگان عاصى خود به جنگ اشتغال داشتند و حدود متصرفات لر كوچك در عهد ايشان از همدان تا شوشتر و از اصفهان تا عراق عرب بسط يافت و آن دو برادر با قشونى كه بر 17000 نفر بالغ بود از غالب معركهها مظفر بيرون آمدند . از اين دو برادر حسن مردى عاقل و پرهيزكار و سليم النفس و حسين بر خلاف كينهجو و - سختكش بود و هردو به سال 692 وفات يافتند . گيخاتو خان پس از مرگ فلك الدّين حسن و عز الدّين حسين با وجود آنكه از هركدام از ايشان پسرى مانده بود حكومت بلاد لر كوچك را به پسر تاج الدّين شاه كه جمال الدّين خضر نام داشت سپرد ولى او مخالفين بسيار داشت و همان جماعت هم بالاخره در سال 693 او را كشتند و نسل حسام الدّين خليل بن بدر با قتل او برافتاد . رياست مخالفين جمال الدّين خضر با يكى از احفاد شجاع الدّين خورشيد بود بنام حسام الدين عمر . اين شخص همينكه خواست بجاى جمال الدّين بر كرسى امارت بنشيند ساير امرا او را لايق اين مقام ندانسته در عوض او صمصام الدّين محمود بن نور - الدّين محمد بن عزّ الدّين گرشاسف را بر خود امير كردند و حسام الدّين عمر را نيز در ادارهء امور مملكت مداخله دادند ولى بمناسبت آنكه به قصد بنى اعمام خود برخاسته بودند غازان خان آن هردو را در سال 695 كشت و حكومت لر را در عهدهء عز الدّين محمّد پسر عز الدّين حسين قرار داد . سلسلهء امراى لر كوچك تا اواسط قرن دهم هجرى يعنى تا ايام سلطنت شاه طهماسب اول صفوى باقى بودند و آخرين ايشان كه ذكرى از او باقى است شاه رستم بن جهانگير