عباس اقبال آشتيانى

445

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

متأثر شده در صدد برگشتن به لرستان برآمد و چون امراى هولاگو اين معنى را به اطلاع خان رساندند و هولاگو خواست تكله را دستگير كند تكله بدون اطلاع او به لرستان برگشت هولاگو سردار مشهور خود كيتوبوقا و جمعى ديگر را به گرفتن تكله ببلاد لر فرستاد و ايشان در راه الب‌ارغو برادر تكله را گرفتند ولى به دستگير كردن خود او كه بحصار منگشت پناهنده شده بود توفيق نيافتند . عاقبت هولاگو تكله را زنهار داد و چون تكله به خدمت ايلخان رسيد هولاگو او را با خود بتبريز برد و در پانزدهم ذىالقعده سال 656 اتابك را در آنجا كشت و برادرش شمس الدّين الب‌ارغو را حكومت لر داد . دورهء امارت شمس الدّين الب‌ارغو كه قريب پانزده سال طول كشيد واقعهء مهمى ندارد چه او تمام اين مدّت را به‌سلامت گذرانده و غالب ايام خود را به ييلاق و قشلاق بين پايتخت امراى فضلويه يعنى ايذج ( مال امير حاليه ) و قشلاقات خوزستان مىگذرانده است . وفات او بتاريخ سال 672 اتفاق افتاده . يوسف شاه ( 672 - 688 ) - بعد از الب‌ارغو پسرش يوسف شاه جانشين او گرديد و او ايام جوانى خود را در خدمت اباقا خان گذرانده بود به همين جهت بعد از رسيدن بمقام اتابكى نيز غالبا ملازم اردو بود و نايبان او امور امارت لر را اداره مىكردند . در عهد اباقا خان اتابك يوسف شاه نسبت به ايلخان مغول خدمات بسيار كرد از آن جمله در جنگ با براق خان شركت جست و در حمله‌اى كه اباقا به گيلان برد اتابك مردانگى نمود و اباقا را از مهلكه نجات بخشيد به همين جهت ايلخان او را بهادر لقب داد و خوزستان و كوه‌گيلويه و شهر فيروزان ( هفت فرسنگى اصفهان ) و گلپايگان را ضميمهء قلمرو اتابك ساخت و اتابك در حدود شرقى كوه‌گيلويه با طوايف شول زدوخورد نمود و بر ايشان غلبه يافت . پس از وفات اباقا و جلوس سلطان احمد تگودار و بروز نزاع بين احمد و ارغون خان اتابك يوسف شاه به پاس مراحم اباقا با 2000 سوار و 10000 پياده به كمك احمد رفت و چون سلطان احمد در سال 683 از ارغون شكست خورد اتباع اتابك نيز از راه طبس به نطنز آمدند و بسيارى از ايشان در راه از بىآبى تلف گرديدند و صدمهء بسيار به لشكريان اتابك وارد شد . پس از جلوس ارغون اتابك يوسف شاه نسبت به ايلخان جديد طريق اطاعت پيش