عباس اقبال آشتيانى
363
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
ملك اشرف و ياغىباستى بآذربايجان آمدند و امير سيورغان هم كه در روم محبوس بود خلاص يافته در حدود درياچهء گوگچه به ايشان پيوست و سه اميرزادهء چوپانى جمعيت كثيرى فراهم ساخته به همراهى هم به شهر تبريز ورود كردند . سلطنت انوشيروان عادل ( 744 - 756 ) - اندكى بعد از ورود بتبريز بين سه اميرزادهء چوپانى اختلاف بروز نمود چه مردم تبريز دو پسر امير چوپان يعنى سيورغان و ياغىباستى را بيشتر احترام مىكردند تا ملك اشرف نوادهء او را . ملك اشرف از اين معنى رنجيده با لشكريان خود به دامنهء سهند كوچ نمود و سيورغان و ياغىباستى نيز بحدود نخجوان رفتند . ملك اشرف در عقب ايشان شتافت و در معموره نزديك آن ولايت ايشان را شكست داد و انوشيروان نامى را كه بعضى او را قبچاقى و بعضى از اولاد هولاگو و برخى هم از نژاد كاويانى دانستهاند به ايلخانى برداشت و به او لقب عادل داد و اين انوشيروان عادل آخرين كسى است كه از طرف امرا بمقام ايلخانى منصوب شده است و در همين ايام بود كه سليمان خان ايلخان ساختگى شيخ حسن كوچك نيز از ميان رفت . بعد از انتصاب انوشيروان ملك اشرف كه دومين امير سلسلهء امراى چوپانى محسوب مىشود به شهر گنجه آمد و آنجا را مسخر خود ساخت و در اين شهر ياغىباستى و سيورغان رسولى پيش او فرستاده طلب صلح كردند . ملك اشرف پذيرفت و ياغىباستى به خدمت او شتافت ولى سيورغان اطمينان نكرده بديار بكر پيش ايلكان پسر امير شيخ حسن بزرگ رفت و ايلكان بعد از پذيرائى گرمى از او چندى بعد پسر ششم امير چوپان را كشت . ياغىباستى را هم ملك اشرف با خود بتبريز آورد و بعد اندك مدّتى او را سربهنيست كرد و شهرت داد كه گريخته است و ملك اشرف از اين تاريخ كه سال 744 است به كلى مستقل شد و او قريب چهارده سال ( 744 - 759 ) بظلم و ستم و اندوختن مال حكومت مىكرد تا آنكه در اوايل سال 759 جانى بيك پادشاه دشت قبچاق به دعوت مردم تبريز به آن شهر آمد و او را كشت و دولت امراى چوپانى بقتل او خاتمه پذيرفت . شرح اين چهارده سال امارت ملك اشرف را در ضمن