عباس اقبال آشتيانى

354

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

سلطنت طغا تيمور خان ( 737 - 754 ) - پس از استيلاى امير شيخ حسن ايلكانى بر آذربايجان جمعى از امراى ابو سعيد با او از در دشمنى درآمده به همراهى هم از آذربايجان و عراق گريخته بخراسان آمدند و حكمران خراسان يعنى امير شيخ على قوشچى را به مخالفت با امير شيخ حسن تحريك كردند و اين مخالفين كه اهم ايشان امير پيرحسين پسر امير محمود بن امير چوپان و امير ارغون شاه پسر امير نوروز مشهور و امير عبد الله پسر امير مولاى ، و امير على جعفر بودند به كمك امير شيخ على يكى از شاهزادگان خاندان چنگيزى را كه در مازندران اقامت داشت و از نبيره‌زادگان يكى از برادران چنگيز بود و طغاتيمور خوانده مىشد به ايلخانى برگزيدند و در مقابل محمد خان و امير شيخ حسن آلتى جهت اجراى مقاصد خود تراشيدند . بعد از اعلان ايلخانى طغاتيمور خان امراى سركش او را برداشته به طرف آذربايجان حركت كردند و در حدود اين مملكت موسى خان آلت امير على پادشاه هم كه از چنگ امير شيخ حسن ايلكانى گريخته بود به ايشان ملحق شد و طرفداران طغاتيمور و موسى چنين قرار گذاشتند كه پس از دفع امير شيخ حسن خراسان طغاتيمور را باشد و عراق و آذربايجان موسى خان را . جنگ بين اردوى متحدين و لشكريان امير شيخ حسن در نيمهء ذىالقعدهء سال 737 در نزديكى مراغه اتفاق افتاد ، طغاتيمور گريخت و موسى خان بچنگ امير شيخ حسن افتاده در دهم ذىالحجهء آن سال مقتول شد و از قضا در همان روز امير ارغون شاه هم امير شيخ على را در خراسان بقتل رساند و در يك روز دو دشمن امير شيخ حسن از ميان رفتند . امير شيخ حسن آذربايجان و عراق را مسخر خويش كرد و طغاتيمور خان هم بخراسان آمده به كمك بقيهء امراى ما فوق خود در آن مملكت به ايلخانى مشغول شد . خروج امير شيخ حسن كوچك در 738 - بعد از قتل موسى خان و فرار طغاتيمور بخراسان براى ممالك ايلخانى دو نفر مدعى باقى ماند اول طغاتيمور خان كه جرجان و خراسان را تحت اطاعت خود داشت دوم محمد خان آلت مقاصد امير شيخ حسن بزرگ .