عباس اقبال آشتيانى

204

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

ايشان ديگر كسى بتوقع اباقا در لشكركشى بشام و مصر گوش نداد و نامه‌اى كه او نوشته بود پيش ادوارد اوّل پادشاه انگلستان فرستاده شد ولى ادوارد هم بعذر اينكه در آن حال نمىتواند لشكرى براى استخلاص بيت المقدس بفرستد از خود حركتى ظاهر نساخت . دو سال بعد يعنى در عهد پاپ ژان بيست و يكم دو نفر نمايندهء جديد از طرف دربار اباقا عازم شهر رم شدند و عيسويان را به پس گرفتن بيت المقدس و فلسطين از دست مسلمين دعوت كردند و از جانب اباقا به ايشان وعدهء مساعدت دادند و پاپ ايشان را پيش سلاطين فرانسه و انگليس فرستاد . دو نفر نمايندهء فوق كه از عيسويان گرجى بودند از طرف اباقا اظهار داشتند كه او و قوبيلاى قاآن مايلند كه قبول ديانت عيسوى كنند پاپ براى تحقيق مطلب و تبليغ آئين مسيح تصميم گرفت كه پنج نفر از روحانيون را بديار مشرق بفرستد ولى چون در همان اوان يعنى در سال 676 مرد تصميم فوق عملى نشد فقط نيكلاى سوم پاپ جديد سال بعد مراسله‌اى باباقا و قوبيلاى نوشت و از مساعدت ايشان در حقّ عيسويان اظهار مسرّت نمود . اباقا خان نسبت بجاثليق نصاراى بغداد يعنى يوحنا دنها « 1 » كمال احترام و انعام را رعايت مىكرد و دنها به همين مناسبت در آن ايام نفوذ فوق‌العاده داشت . در سال 678 دو نفر از نصاراى اويغور كه بامر قوبيلاى از چين عازم زيارت بيت المقدّس بودند بعراق عرب رسيدند . دنها يكى از ايشان را به خليفگى چين انتخاب كرد و به او نام جبلها « 2 » داد و چون دنها در همين تاريخ مرد اباقا جبلها را به سمت جاثليقى بغداد انتخاب كرد و جبلها رفيق هم‌سفر خود را باسم ابن صوما « 3 » به خليفگى مملكت اويغورها نامزد نمود و او را به آن صوب مأموريّت داد . نتيجهء اين سياست آن شد كه اباقا خان در تمام مدّت سلطنت خود از طرفى سعى كرد كه به يارى پاپ و سلاطين مسيحى اروپا اسلام را براندازد و پادشاهان مسلمان مصر و شام را كه سدّ راه پيشرفت صليبيون عيسوى و سرداران مغول بودند از آن نواحى براند و از طرفى ديگر مسلمين ايران و عراق از او متنفر شدند و توجه قلبى ايشان به سمت سلطان مصر كه مدافع اسلام محسوب مىشد معطوف گرديد و اين امر دوّم در عدم توفيق اباقا در راه پيشرفت مقصود او دخالت بزرگ داشت .

--> ( 1 ) - Jean Denha ( 2 ) - Jaballaha ( 3 ) - Bar Suma