عباس اقبال آشتيانى
195
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
خاندان ايّوبى درخواست مساعدت نمود و بالاخره هم به جنگ با مماليك طرفدار آيبك پرداخت ولى مجبور بقبول صلح شد و در 651 سواحل فنيقيّه و غزّه و بيت المقدّس و نابلس را بتصرّف مصر داد . چون شجرة الدّر از آيبك فرزندى نياورد آيبك در حرم خود يك عده همخوابه جمع كرد و در صدد ازدواج با دختر بدر الدّين صاحب موصل برآمد ، شجرة الدّر محرمانه شوهر را در ربيع الاوّل 655 يعنى يك سال بعد از فتح بغداد بدست هولاگو بقتل رساند ، مماليك هم شجرة الدّر را به وضع فظيعى كشتند و پسر پانزده سالهء ايبك را پادشاه خواندند و اتابيكى او را بامير سيف الدّين قدوز واگذاشتند . قدوز در ذىالحجهء 657 پسر آيبك را از سلطنت خلع كرد و خود با لقب الملك المظفّر پادشاه شد و او كه به ادّعاى جماعتى ، از شاهزادگان فرارى خاندان خوارزمشاهى بود به زودى در مصر قدرت پيدا كرد و بواسطهء حسنرفتار و داد و دهش طرفداران او زياد شد از آن جمله بودند بقيّة السّيف قشون سلطان جلال الدّين خوارزمشاهى يعنى خوارزميه و كسانى كه از جلو سيل هجوم مغول گريخته بودند . ورود فرستادگان هولاگو بمصر براى طلب اطاعت مقارن بود با ابتداى بسط قدرت و سلطنت امير قدوز . امير قدوز پس از مشورت با بزرگان امراى خود دل به دريا زده فرستادگان هولاگو را بقتل رسانيد و با سپاهيان كارآزموده به طرف فلسطين حركت نمود . هولاگو خان چنان كه پيش ذكر كرديم در اين موقع به مغولستان مراجعت كرده و از جانب خود كيتوبوقا را با قريب 10000 سوارهء مغول در شام گذاشته بود ، قدوز در محلّ عين جالوت ( در فلسطين ) شكست سختى داد و از ايشان كمتر كسى باقى ماند و كيتوبوقا را زنده دستگير نمود و گردن زد ( رمضان 658 ) فتح عين جالوت يكى از وقايع مهمّ تاريخ مصر و شام است زيرا كه جلوى هجوم مغول را به طرف مصر سدّ كرده و با آنكه به شخص هولاگو صدمهاى نرسيده ضربت سختى از آن به شوكت مغول وارد آمده چنان كه هولاگو پس از شنيدن خبر قتل كيتوبوقا تأسّفها خورده و تصميم انتقام خون او را گرفته ولى بعلّت گرفتاريهاى ديگر به انجام اين قصد توفيق نيافته . امّا قدوز از اين فتح ثمرهاى نبرد زيرا كه در ذىالقعده 658 بدست يكى از