عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 23

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

آنان با تحويل گوسفند صورت مىگرفت . عاشق پاشازاده در تاريخ آل عثمان از شرارت تركمانان اماسيه و توقات بحث مىكند و سركوبى آنان را در سال 831 ه . ق وسيلهء يوركوچ پاشا مرقوم داشته و اضافه مىنمايد كه پاشاى مزبور به چادرهاى تركمانان حمله برده و پس از كشتن تركمنهاى زياد ، گوسفندان آنان را يغما كرد و از كثرت گوسفندان بدست آمده چنان شد كه در « چوروم » يك رأس گوسفند را به يك آقچه ( واحد پول عثمانى ) خريدوفروش مىكردند . 19 همين مورخ اعلام مىدارد كه هم‌زمان با جنگهاى سلطان محمد غازى با اوزون حسن ، اسماعيل بيك قرامانى ، موقع كوچ كردن ، وسايل زندگى خود را به گوسفندان بار كرده عازم بورسه شد . بنا به روايت تاريخ ديار بكريه و صفحات متعدد تاريخ عاشق پاشازاده ، اوزون حسن قبل از اينكه موفق به تشكيل دولت آق‌قويونلو شود در قويونلو - حصار ( حصار گوسفنددار ) اقامت داشته و مركز فرمانروايى وى همين محل بوده است . سلطان محمد غازى در سال 865 ه . ق محمود پاشا را مأمور كرد كه بر عليه اوزون حسن آمادهء جنگ شود و قويونلو حصار را فتح نمايد . 20 در قرن نهم هجرى در اوان تشكيل سلسله‌هاى آق‌قويونلو و قراقويونلو ، در بين تركها مخصوصا تركمانان ، داشتن صد رأس گوسفند معيار ثروت و نشانهء احتشام بشمار مىرفت ، و هرگاه مىخواستند كسى را به صفت ثروتمند و محتشم ياد كنند او را يوزقويونلو ( مالك صد گوسفند ) مىناميدند . ضرب‌المثلهاى تركى رايج در بين مردم تركيه كه در سال 885 ه . ق جمع‌آورى و توسط مولانا شمس الدين تدوين گرديده است ، بهترين دليل مىتواند بشمار آيد كه نمونه‌هايى از آنها را ، از كتاب آتالارسوزى نقل و ترجمه مىنمايد : 21 1 - ضرب المثل شماره 409 - « قويونون يوزه يتير ، ايل اونى مينه يتيرر » گوسفندانت را به صد برسان ، مردم آن را به هزار مىرسانند . 2 - ضرب المثل شماره 495 - « يوزقويونلو آتام قالماك دان ، بير يوسكو كلو آنام قالماك يه‌ىدر » وجود مادر انگشتانه‌دار و وصله‌دوزم بر پدر صد گوسفند دارم ( ثروتمندم ) برترى دارد . 3 - ضرب المثل شماره 579 - « يوز قويونلو دان يوزى برك يه‌ىدر » شخص مبارز و مقاوم بهتر از صد گوسفنددار است . اينك با توجه به محل سكونت تركمانان آق‌قويونلو كه مركز پرورش گوسفند