عباس اقبال آشتيانى

53

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

قاضى سرخس گرفتند و مكتوبى را كه به او نوشته بود بدست آوردند و بر اثر افشاى تحريكات او سران لشكرى بر سر شيخ الاسلام ريخته او را پاره‌پاره كردند و جماعتى نيز بسرخس فرستاده مردم آن را هم كه مطيع مغول شده بودند در فشار و زحمت قرار دادند . بهاء الملك پس از فرار از مرو بمازندران رفت و اخبار مرو را به لشكريان مغول كه در آنجا بودند گفت و ايشان را به گرفتن آن شهر و قبول پرداخت خراج ساليانه اطمينان داد و با 7000 مغول و 10000 حشر به سمت مرو در حركت آمد . در موقعى كه بهاء الملك بمرو نزديك شد نمايندگانى پيش مجير الملك فرستاد و او را برفع اختلافات سابقه و قبول فرمان مغول دعوت نمود ولى مجير الملك با اينكه ابتدا از شوكت مغول وحشت كرد باصرار جماعتى از بزرگان شهرى از قبول دعوت بهاء الملك سرپيچيد و فرستادگان او را كشت و قريب 2000 نفر از بقيهء لشكريان خوارزمشاه را كه در مرو بودند به جلوى بهاء الملك فرستاد . لشكريان مغولى كه همراه بهاء الملك بودند بعد از اطلاع از قتل فرستندگان بهاء الملك را گرفته محبوس كردند و او را بطوس آورده گردن زدند . لشكريان مجير الملك بسرخس رفتند و شمس الدين قاضى آن شهر را كشتند و در اطراف مرو و سرخس به دستبرد به مردم و عيش‌ونوش مشغول شدند و در اين حال بودند كه خبر آمدن لشكريان تولى رسيد ، با اين حال دست از نفاق برنداشتند و بين تراكمه و مجير الملك نزاع درگرفت و بسيارى از آباديهاى اطراف مرو در نتيجهء عصيان تركمانان به غارت رفت . لشكريان تولى ابتدا بر سر ايلات تركمن حدود مرو تاخته بسيارى از ايشان را كشتند و همين‌كه جمعيت آن طايفه را متفرق ساختند در اوايل محرم سال 617 به اطراف مرو رسيدند و آن شهر را در محاصره گرفتند . محاصرهء مرو پنج روز طول كشيد ، در اين پنج روز چند بار جماعتى از مردم مرو بخارج آمده بر لشكريان تولى تاخت آوردند ولى كارى از پيش نبرده بر اثر حملهء مغول به شهر بازگشتند . روز پنجم چون مجير الملك چاره‌اى جز تسليم نديد كسى را به خدمت تولى روانه كرد و تولى به او اطمينان داد كه اگر تسليم شود او و اهل شهر در