دولت سامانيان اسماعيل بن احمد 279 - 295 سامانيان نسب بيكى از خاندانهاى قديم ايران ميبردند كه ريشه آن ببهرام گور ميرسيد ، و اوجشان از آنجا شد كه بمأمون خليفه تقرب جستند و ولايت ماوراء النهر يافتند . سامان جد خاندان از مذهب زردشت بگشت و مسلمان شد و فرزند خويش را بنام اسد بن عبد الله قسرى كه از جانب امويان ولايت خراسان داشت اسد ناميد و فرزندان اسد بودند كه به زمان مأمون حكومت يافتند نوح بن اسد بسال 204 ولايتدار سمرقند شد و احمد بن اسد بولايتدارى فرغانه رفت و يحيى بن اسد ولايتدار شاش و اشروسنه شد و الياس بن اسد ولايتدار هرات . و چون طاهر بن حسين ولايتدار خراسان شد هر چهار تن را در كارشان باقى گذاشت . احمد بن اسد هفت پسر داشت كه از آن جمله اسماعيل و نصر بلند آوازه شدند ، نصر پس از پدر حكومت سمرقند و اطراف ميكرد و اين حكومت را از طاهريان داشت تا خليفه ماوراء النهر را به دو داد و اين بسال 261 بود و آغاز دولت سامانيان از اينجا شد . نصر بن احمد شوكتى بزرگ يافت و برادر خويش اسماعيل را حكومت بخارى داد ( 261 ) ولى وفاق دو برادر دوامى نداشت و خبرچينان در ميانه كدورت انداختند تا آنجا كه نصر بسال 272 سر پيكار برادر داشت اما صلحى در ميان رفت كه مدتى ببود و باز از نو كدورتها شد و بسال 275 ميان دو برادر پيكار بود و اسماعيل بر نصر فيروز شد و چون نصر را پيش وى بردند پياده شد و دستش را ببوسيد و او را بسمرقند باز فرستاد و خود ولايتدارى بخارا را به نيابت او مىكرد و چون بسال 279 نصر بمرد اسماعيل بزرگ خاندان شد و بدوران وى دولت سامانيان شوكت يافت و صفاريان را از ميان برداشت چنان كه از پيش گفتيم . اسماعيل بن احمد طبرستان را از محمد بن زيد امير آن ديار كه با سامانيان بر خراسان رقابت داشت بگرفت اما سردارى كه اين فتح را كرده بود خيلى زود از طاعت