حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

706

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )

آب بدان آرند و براى حفر نهر 000 / 200 دينار خرج كرد كه هر روز 12000 كس به كار بود ببناى قصر جعفرى نيز بيش از 000 / 000 / 1 دينار خرج كرد . " ياقوت گويد : " در نتيجه انتقال متوكل به پايتخت جديد چيزى نمانده بود كه سامره ويران شود و كس در آن نماند اما از پى قتل متوكل ( 237 ) كه منتصر در جعفريه نماند شهر از رونق بيفتاد و بويرانى رفت و سامره همچنان پايتخت بود تا سال 279 كه معتضد آنجا را رها كرد و ببغداد رفت و از بناهاى باشكوه آن جز مسجد جامع نماند . " متوكل به كار ساختمان رغبتى داشت و بتزيين بنا و تصوير حوادث جنگ بديوارها دلبسته بود ، مسعودى گويد : " متوكل در ايام خويش بنائى كرد كه كس نظير آن نديده بود . شبى نديمى با وى گفت يكى از شاهان حيره در مقر خويش بنائى به وضع آرايش جنگ ساخته بود كه سخت شيفته جنگ بود و ميخواست پيوسته به ياد آن باشد ، رواق بزرگ كه در ميان بود نشيمنگاه شاه بود و پهلوى چپ و راست دو خانه بود كه خاصان در آن مىنشستند ، بر سمت راست جامه خانه بود و بر سمت چپ آبدارخانه . و رواق سه در داشت اين بنا را كه بتقليد شاهان حيره ساختند حيرى گفتند و مردم از آن تقليد كردند و رواج يافت . " بويهيان نيز به بنا رغبت داشتند ، معز الدوله بسال 350 در شرق بغداد قصرى مجلل ساخت كه 000 / 000 / 13 درم يعنى نزديك 000 / 000 / 1 دينار خرج كرد و همه بناهاى مجاور آن را بگرفت و بگفت تا همه درهاى آهنين را از بغداد و رصافه بكنند و بقصر برند و قصرهاى خليفگان سلف را كه رسامره بود ويران كرد و مصالح آن را ببغداد برد و بنايان ماهر از هر سو فراهم كرد ، اما قصر وى نيز سرنوشتى چنين يافت و بسال 418 بدست بهاء - الدوله ويران شد كه مصالح آن را در بناى قصر خود به كار برد . عضد الدوله نيز ببنا دلبسته بود . هم او بود كه ويرانه‌هاى بغداد را آباد كرد كه از پس انتقال پايتخت بسامره همه جا رو بويرانى رفته بود . امير بويهى بيشتر مساجد را