حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

683

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )

كرده‌اند از جمله قصيده معروف " هبطت اليك من المحل الارفع " كه از نمونه‌هاى زيباى سخن است و معانى باريك فلسفى را در قالب الفاظ دلنشين آورده و نظير آن بسيار نيست . از شاعران پارسىنژاد كه به زبان عرب سخن گفتند و سرآمد سخن بودند يكى مهيار ديلمى است كه به سال 428 بمرد . وى گبر بود و به سال 394 بدست شريف رضى نقيب علويان بغداد مسلمان شد و شعر نكو گفت از جمله سران سخن در اين دوران فردوسى بود كه به حق بزرگ‌ترين حماسه‌سراى ايران در همه قرون است و فروتر از او عنصرى شاعر دربار محمود بود كه بطمع نان همه ستايش محمود كرد و مقام سخن را از ثريا به ثرى آورد و نيز اسدى طوسى كه با فردوسى از يك شهر بود و قصائد سؤال و جواب نخست او گفت و عسجدى و فرخى سيستانى و هم منوچهرى و منصورى يمينى كه ميگفتند تاريخ محمود را بنظم فارسى آورده است و هم از شاعران زن اين دوران رابعه قزدارى بود . ابو سعيد ابو الخير صوفى معروف را نيز بسبب رباعيات پر مغزى كه گفته بصف شاعران توان آورد . شاعران مصر و اندلس در مصر و اندلس نيز شاعران بزرگ پا گرفته ، شاعران مصر به ستايش فاطميان رغبت فراوان داشتند كه ايشان خلعت و جايزه خوب و مستمرى ميدادند و شاعران سنى نيز براى بهره‌ورى از جايزه و خلعت ، بتقليد شيعيان بستايش ايشان پرداختند و با آنكه در مديحه‌سرائى معتدل بودند گاه بتمجيد فاطميان كارشان بكفر و الحاد ميكشيد . از جمله ابن هانى اندلسى بود از قبيله ازد كه در اشبيليه اندلس‌زاده بود و بدربار معز فاطمى پيوست و نعمت بسيار يافت و چون معز بمصر شد ابن هانى باندلس رفت تا زن و فرزند بيارد و در بازگشت بمرد ( 362 ) معز از ابن هانى آرزوها داشت گويند چون مرگ او را بشنيد گفت : " اميد داشتم به اين مرد با شعراى مشرق مفاخره كنم اما مقدر نبود . " ابن هانى در ستايش معز افراط كرد او را بصف عيسى و محمد بزد و پنداشت كه اعجاز نيز تواند كرد .