حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

678

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )

نابكار را ببرد و شواهد كلمات به كار را نيز بينداخت و از آن مختصرى نكو كرد . جوهرى كتاب صحاح را به ترتيب الفبا كرد ، از آن پس از اندلسيان ابن سيده " المحكم " را به روش كتاب " العين " فراهم كرد و اشتقاق و تصريف كلمات را نيز ضمن آن آورد ، كه مجموعه‌اى نكو بود . محمد ابو الحسين نيز العين را مختصر كرد و نظم الفبا داد كه با مختصر زبيدى همانند بود . اين اصول كتابهاى لغت است كه ما دانسته‌ايم . " شاعران عباسى در اين دوران شاعران معتبر بودند چون ابو تمام و بحترى و ابن رومى و متنبى و معرى و شريف رضى كه گزارش ايشان را مختصر ميكنيم . ابو عباده وليد بحترى ( 206 - 285 ) طائى به شهر منبج‌زاد و در شهرهاى شام چون مصر و حلب و حمص سفر كرد و ابو تمام را بديد و از او فائده‌ها برد آنگاه بعراق رفت و مقيم بغداد و سامره شد و شهرتش بالا گرفت و بحضور متوكل و وزير او فتح بن خاقان و بزرگان دولت رسيد و مدح ايشان گفت و جائزه گرفت . پس از كشته شدن متوكل مدح اخلاف وى گفت و در ايام معتضد در هشتاد سالگى بمرد . شاعران بزرگ به مهارت و قوت سخنش شهادت دادند ، روزى شعرى بر ابو تمام بخواند و او گفت : " نكو گفتى حقا كه از پس من شاه شاعران تويى " و نيز او را گفتند : " تو شاعرترى يا ابو تمام ؟ " گفت : نكوى او از نكوى من بهتر است و بد من از بد او نكوتر " درباره بحترى ميگفتند : " شعرش زنجيرهاى طلاست و مقام آن والاست . " به ابو العلا گفتند : " ابو تمام و بحترى و متنبى كدام شاعرترند ؟ " گفت : متنبى و ابو تمام حكيمند ، شاعر بحتريست . " و نيز درباره شعر او گفته‌اند : " سحر حلال است و سهل ممتنع ، روان است و خوش‌آهنگ و نكوشيوه و دقيق . چيزى از آن سست نيست كه هرچه هست نخبه است . " از شاعران آن عصر كه به قوت سخن مهارت در ابداع معنى شهره بود ابو الحسن معروف