حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
630
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )
پيشروى دشمن جلوگيرى كنند و نيروى دريائى را نيز آتش زدند . سازمان دارائى از پيش گفتهايم كه عباسيان به توازن دخل و خرج دولت عنايت خاص داشتند بدين جهت در سازمان دارائى قسمت دريافت كه درآمد دولت را جمع ميكرد از پرداخت جدا بود . هر ولايت ديوان خراج خاص داشت كه تابع ديوان بغداد يا سامره بود ، ديوان ولايت دو قسمت داشت كه يكى درآمد را مىگرفت و ديگرى بر مخارج نظارت ميكرد و مازاد درآمد را ببغداد مىداد . بيت المال بغداد بر همه ديوانها نظارت داشت و ناحيه شرقى پايتخت نيز تحت نظر آن بود زيرا در سازمان ادارى ناحيه شرقى جزء دار الخلافه بود و ناحيه غربى شهر جزء ولايت بادرايا بود . مجموع مالى كه در اواخر قرن سوم هر ساله به بيت المال ميرسيد مطابق فهرستى كه قدامة بن جعفر آورده 000 / 920 / 4 دينار طلا بود و چون هر دينار به پانزده درم تقويم ميشد مجموع درآمد دولت 000 / 800 / 73 درم بود كه فهرست آن بتفصيل ولايتها چنين است : نام ولايت مبلغ ماليات سواد ( عراق ) 000 / 000 / 8 درم اهواز ( خوزستان ) 000 / 000 / 9 درم فارس 000 / 000 / 4 درم كرمان 000 / 000 / 6 درم مكران 000 / 000 / 1 درم اصفهان 000 / 500 / 30 درم ماسبذان 000 / 200 / 1 درم مهرگان كدك 000 / 100 / 1 درم