حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
540
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )
هشتاد سال داشت بكشت ( 431 ) بهنگام هزيمت قاسم بن حمود و بربران ، مردم قرطبه خواستند حكومت بنى اميه را تجديد كنند و با عبد الرحمن بن هشام اموى بيعت كردند و لقب او المستظهر بالله شد ( 414 ) ولى خلافتش بيش از چند هفته نبود و كشته شد آنگاه مردم محمد بن - عبد الرحمن ناصر را بخلافت برداشتند ( 414 ) و لقب او مستكفى شد . وى جز شكم - بارگى و شهوتپرستى هنرى نداشت ، دورانش بيش از شانزده ماه نبود و عاقبت مردم قرطبه بشوريدند و او را از خلافت برداشتند ( 416 ) از پس مستكفى قرطبيان بجانب حموديان متمايل شدند و با يحيى بن حمود كه لقب معتلى داشت بيعت كردند اما او در مالقه بماند و قرطبه را به عبد الرحمن بن عطاف يفرنى سپرد و همچنان عنوان خلافت داشت تا بسال 417 كه بار ديگر كار حموديان سستى گرفت و مردم بجانب امويان متمايل شدند و با ابو بكر هشام نواده عبد الرحمن ناصر بيعت كردند كه لقب او معتمد شد ( 418 ) و بسال 420 بقرطبه رفت دوران وى پر از فتنه بود و بسال 422 از خلافت افتاد ، ابن اثير گويد : " سبب آن بود كه با بربران دل صاف داشت و با آنها نيكى ميكرد و قرطبيان از وى بيزار شدند و او را بينداختند . " و هم او گويد : " از پس آنكه نام يحيى بن حمود را از خطبه برداشتند و با معتمد بيعت كردند يحيى نيرويى فراهم آورد و سويل را محاصره كرد و در محاصره كشته شد . ( 417 ) از پس يحيى با برادرش ادريس بن على كه ولايت سبته و طنجه داشت بيعت كردند ( 417 - 431 ) ادريس مالقه را پايتخت كرد و ولايت سبته را ببرادرزاده خويش سپرد ، لقب ادريس المتأيد بالله بود و دوران حكومتش تا 431 دوام داشت . از پس ادريس ، پسرش محمد اول حكومت يافت و ايام او دوامى نداشت و پس از