كرد روز جمعه 16 ربيع الاول بمدينه رسيد و در آنجا با مردم نماز جمعه كرد و اين نخستين نماز جمعه بود كه در اسلام انجام گرفت و هم آن روز پيغمبر براى نخستين بار براى مسلمانان خطبه خواند . محمد در مدينه وقتى محمد در يثرب جاى گرفت اينشهر پناه‌گاه اسلام و مسلمانان شد و از آن پس بنام مدينه رسول ناميده شد و اكنون نيز به همين نام معروف است و بعضيها نيز بدين مناسبت كه مسجد رسول در اين شهر است آن را مدينهء منوره مينامند . بعدها مسلمانان سال هجرت محمد را مبدأ تاريخ خود كردند . ساكنان مدينه در آن وقت مردم مدينه چهار گروه بودند : اول مهاجران يعنى كسانى كه بفرار از آزار مشركان قريش از مكه وطن خود چشم پوشيده بودند و در مدينه اقامت گرفته بودند . دوم انصار يعنى گروهى از مردم مدينه كه بدين اسلام گرويده بودند و محمد را در مقابل مردم قريش يارى كرده بودند و به همين جهت انصار نام گرفته بودند . سوم گروهى ديگر از مردم مدينه كه از بت‌پرستى دست بر - نداشته بودند و نسبت به مسلمانان احساسات و افكار متناقض داشتند گاهى با آنها يار ميشدند و زمانى از آنها جدائى ميگرفتند و اينگروه را منافقان نام داده‌اند . چهارم يهودان يعنى گروهى از بنى اسرائيل و عده‌اى از عربها كه بدين موسى گرويده بودند ، بعدها در نتيجهء نفوذ اسلام اينگروه بناچار عربستان را ترك كردند . محمد در مدتى كوتاه اسلام را ميان مردم مدينه رواج داد و پيروان بسيار پيدا كرد دسته‌هاى مختلف را متحد كرد و پيمانى ميان مهاجران و مردم مدينه از مسلمان و يهود و ديگران منعقد ساخت كه بموجب آن روابط طرفين بر اساس دوستى استوار ميشد . ابن - هشام متن اين قرارداد تاريخى را نقل كرده است و ما قسمتهاى ذيل را از آن اقتباس مى - كنيم :