حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

92

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )

اخلاق مردم يثرب يثربيان مردمى نيرومند و خشن بودند ، نيرومندى و خشونت آنها در جنگهاى پياپى كه ميان طايفه اوس و خزرج رخ مىداد به خوبى ثابت شده بود . بجز طايفهء اوس و خزرج بعضى طوايف يهود بنام بنى قريظه و بنى نضير در يثرب مىزيستند ، بعلاوه در نزديكى يثرب در فدك و تيماء و وادى القرى و خيبر طوايف يهود سكونت داشتند . يهودان با طايفهء اوس و خزرج روابط نزديك داشتند و در نتيجهء مجاورت ، افكار مذهبى يهودان بمردم اوس و خزرج سرايت كرده بود و بت‌پرستى در آنها چندان نفوذ نداشت . پيش از ظهور اسلام و بعثت محمد يهودان با مردم يثرب ميگفتند : به زودى پيغمبرى مبعوث مىشود كه ما بكمك او با شما جنگ ميكنيم . وقتى يثربيان در مكه محمد را ديدند با همديگر گفتند اين همان پيغمبريست كه يهودان ظهور او را وعده مىدادند و گروهى از آنها به دو گرويدند بدينجهت بود كه اسلام در ميان يثربيان زودتر و آسان‌تر انتشار يافت . اختلاف يثربيان شايد وضع اجتماعى يثرب و اختلافات يثربيان در پيشرفت اسلام مؤثر افتاد ، مردم يثرب كه پيش از آن پيوسته با يكديگر به جنگ و جدال بودند ، متوجه شدند كه اسلام وسيلهء اتحاد و يگانگى آنها مىشود و نزاعها و كينه‌ها را از ميان برمىدارد ، محمد منتسب به يكى از محترم‌ترين خاندانهاى قريش بود بعلاوه با مردم خزرج رابطه خويشاوندى داشت و اين دو نكته در اقبال يثربيان به وى بىاثر نبود . از همه بالاتر آنكه او پيغمبر بود و مردم يثرب ميتوانستند در زير لواى وى در مقابل يهودان كه داراى دين و كتاب آسمانى بودند صف مقاومتى تشكيل دهند . بعد از جنگ بعاث كه كمى پيش از هجرت رسول رخ داد و در اثناى آن طايفهء اوس بر خزرج غلبه يافت ، يثربيان احساس كردند كه نفاق و اختلاف داخلى روزگارشان را سياه مىكند . خزرجيان كه در جنگ بعاث شكست خورده بودند بيشتر از مردم اوس از نفاق