حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
58
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )
بپرستند كه آنها را از گرسنگى نجات داد و از ترس ايمنى بخشيد . جز عربها هيچكس نميتوانست در عربستان به آسانى سفر كند زيرا فقط آنها از راه - هاى قابل عبور و جاهاى امن عربستان خبر داشتند . مردم شام و حبشه و ديگران كه خارج از عربستان ميزيستند نميتوانستند اين بيابانهاى خشك و بىآب و خطرناك را طى كنند از اينرو سفر عربستان و بازرگانى كشورهاى مجاور تقريبا بقريش انحصار داشت زيرا ديگر قبايل عرب در نفوذ و احترام بپاى قريش نميرسيدند . مردم قريش و مكيان از بازرگانى و داد و ستد ثروتهاى گزاف اندوخته بودند . قرشيان تنها بتجارت علاقمند نبودند بلكه به چابكسوارى و جنگجوئى نيز راغب بودند و از دوران طفوليت در اينزمينه ممارست ميكردند . چون ثروت داشتند زندگيشان بهتر از قبايل ديگر بود و چون بسبب حرم و كعبه در نظر اعراب اهميت و نفوذ داشتند كمتر بجنگ و خونريزى برميخاستند و جمعيتشان روز بروز فزونى ميگرفت . مردمى كه از نواحى عربستان براى زيارت و تجارت به مكه ميشدند در معرض اكرام قرشيان قرار ميگرفتند و چون به محل خود بازميگشتند زبانشان بستايش و ثناى آنها گويا بود و رفته رفته آوازه شهرت و فضيلت قريش همه عربستان را گرفت . ثروت در نتيجه تجارت چنان كه گفتيم مردم قريش بسبب اشتغال بتجارت ثروتمند شدند و در ميان آنها كسانى بودند كه ثروتهاى گزاف داشتند مانند ابو سفيان و وليد بن مغيره و عبد الله بن جدعان كه در جنگ فجار صد كس را بخرج خود مجهز كرد و براى جنگ آماده كرد . چون شخص تاجر بايد از سياست عمومى و روابط تجارتى كشورهاى ديگر آگاه باشد مردم قريش براى آن كه در كار تجارت خويش روشن باشند بروابط سياسى همسايگان توجهى خاص داشتند و اطلاعات لازم را در اين زمينه بدست مىآوردند بنا بر اين ممارست در كار تجارت و اطلاع از حوادث جارى جهان افكار آنها را روشن و جانهايشان را تربيت ميكرد . از اينرو در