حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
44
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )
ظهور كرد و اين كشور را از اختلاف و تفرقه نجات داد و آن قسمت از اراضى عربستان را كه در مجاورت ايران بود و از جمله حيره و انبار زير تسلط خويش آورد ، حيره را مستقل كرد و كسانى را بامارت آن گماشت تا از هجوم قبايل عرب جلوگيرى كنند و در لشگركشىهاى بزرگ يار و مددكار ايران باشند . تأثير حيره در تيدن عرب امارت حيره تا ظهور اسلام بجا بود . مردم اين سرزمين در آشنا ساختن عربها با اصول تمدن ايران تاثيرى شايان داشتند زيرا بسيارى از مردم حيره كه باقتضاى مجاورت با عادات و رسوم و اصول تمدن ايران آشنا بودند در نواحى عربستان براى تجارت سفر ميكردند . اين گروه علم و معرفت را در عربستان نفوذ ميدادند و نوشتن و خواندن را كه در آنروزگار هنرى كمياب بود بعربها مياموختند . هنگاميكه امراى حيره از بتپرستى دست برداشتند و به دين مسيح گرويدند ، مسيحيت بوسيله حيره در عربستان نفوذ يافت و گروهى از عربها پيرو آن شدند . خلاصه آنكه مردم حيره ميان ايران و عربستان واسطه بودند ، سرحدات ايرانرا از هجوم قبايل عرب حفظ ميكردند و آداب و رسوم تمدن را از ايران بعربستان انتقال ميدادند . در مدتى كه امارت حيره باقى بود بيست و پنج تن در اين سرزمين عنوان امارت و حكومت يافتند امارت غسان هنگاميكه سد مأرب ويران شد و مردم يمن به نواحى عربستان مهاجرت كردند طايفهاى از آنها بنام ازد به طرف شمال غربى عربستان حركت كرد و در سرزمينى كه اكنون ناحيه شرق اردن ناميده مىشود سكونت گرفت زيرا اين ناحيه در آن روزگار سرزمينى سبز و حاصلخيز بود . پيش از آن ، طايفه ضجاعمه در اين ناحيه ميزيستند و زير حمايت و تبعيت دولت روم بودند زيرا سرزمين شام قلمرو نفوذ