حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
33
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )
لَقَدْ كانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتانِ عَنْ يَمِينٍ وَ شِمالٍ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَ اشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُورٌ . فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَ بَدَّلْناهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَواتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَ أَثْلٍ وَ شَيْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ « 1 » . يعنى مردم سبا در مسكن خود دو بستان داشتند از چپ و راست ( به آنها گفته ميشد ) از روزى پروردگارتان بخوريد و او را شكر كنيد ، شهرى پاكيزه و خدائى بخشنده داريد . از شكر خدا دريغ كردند سيلابى سخت بسوى آنها فرستاديم و دو بستانشانرا به دو بستان ديگر مبدل كرديم كه ثمرى تلخ و گياه شورهگز و كمى سدر داشت . از اين آيات مستفاد مىشود كه مردم مأرب در آنجا اقامت داشتند تا هنگاميكه سيل بر آنها هجوم برد و زندگيشان را دگرگون كرد ، سديو نيز از جمله طرفداران اين نظر است . دلايلى كه بموجب آن بتوان ثابت كرد عربها در روزگاران بسيار قديم زير نفوذ تمدن - هاى ديگر قرار گرفته و از آثار آن چيزى اقتباس كردهاند در دست نيست . ولى مسلم است كه در دورههاى بعد و مخصوصا در اواخر دوره جاهليت با ملل ديگر تماس داشتهاند و تحت نفوذ تمدن آنها قرار گرفتهاند . نفوذ تمدن ايران و روم شرقى در عربهاى دورهء جاهليت محقق است و سرزمينهائى كه ميان فرات و سوريه قرار گرفته حلقهء اتصال ميان اعراب صحرانشين و تمدن ايران و روم بشمار ميرود . در آنروزگار بعضى قبايل عرب در اين نقاط در مجاورت دولت ايران و روم زندگى مىكردند و تا حدى از استقلال بهره داشتند . ايران و روم قبايل مذكور را در اين نقاط سكونت داده بودند تا بوسيله آنها از هجوم ساير قبايل بر كشور خود جلوگيرى كنند زيرا در سالهاى قحطى و خشكسالى قبايل صحرانشين عرب به قصد يغماگرى بر نقاط
--> ( 1 ) - سوره سبا آيه 14 و 15