حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
29
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )
روزگاران پيش مقدارى گندم براى رفع احتياج عربها در اين ناحيه به عمل مىآمده است و روى همرفته اين سرزمين در قرن ششم و هفتم ميلادى از زمينهاى زراعتى اروپا پستتر نبوده و بلكه در بعضى نقاط از لحاظ حاصلخيزى از آن بهتر بوده است . " سديو « 1 » در وصف سرزمين حجاز گويد : " وصف حجاز بيشتر از ساير نقاط عربستان جالب توجه است ، زيرا بيشتر شهرهاى عرب و از جمله يثرب كه بعدها مدينه ناميده شده در اين ناحيه است . در سرزمين حجاز تودههاى ريگ و تپههاى حاصلخيز وجود دارد كه مسكن قبايل عرب است و اطراف تپهها دهكدهها و مزرعهها بوجود آمده و بر فراز آن قلعه - هاى محكمى است كه ساكنان خود را از هجوم دشمنان محفوظ ميدارد و در سراشيبىهاى آن بعضى دانهها و محصولات براى چهارپايان به عمل ميآيد و نيز در آنجا چشمههاى آب يافت مى - شود ، در دامن يكى از اين تپهها شهر طايف بوجود آمده كه ميوههايش سخت معروفست و بوستان مكه بشمار ميرود " عربستان كوههاى خشك و بىآب و صحراهاى ريگزار و بيكران فراوان دارد . در دامن كوهها درههائى وجود دارد كه حاصلخيز است و آب در آن يافت مىشود . ولى آب درهها بهنگام وفور در ريگزارها فرو ميرود و پس از آن وقتى باران ديرتر يا كمتر باريد ، ساكنان اين نقاط دچار بىآبى ميشوند ، بدينجهت كمتر ممكن است گروهى از عربها در يك جا اقامت گيرند و هميشه در جستجوى آب و چراگاه از نقطهاى به نقطهء ديگر كوچ ميكنند . ممكن است بعضىها تصور كنند در سرزمينى كه چنين خشك و بىحاصل است سكونت ميسر نيست ولى اين تصور بيجاست زيرا محيط صحرا براى سكونت مردمان نيرومند و صبور كه بتحمل سختى و رنج عادت كرده باشند مناسب است و مىتوانند در آنجا به خوبى زندگى
--> ( 1 ) - tollideS