أَحَداً فَأَتِمُّوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلى مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ . « 1 » يعنى : ( همه مشركان مورد بيزارى خدا و رسولند ) جز مشركانى كه با آنها پيمان بسته‌ايد و چيزى ( از مقررات آن را ) نقض نكرده‌اند و كسى را بر ضد شما كمك نداده‌اند مدت پيمانشان را تمام كنيد زيرا خدا پرهيزكاران را دوست دارد . و نيز اسلام براى تقويت پيمانها مقرر داشته كه اگر طايفه‌اى با مسلمانان پيمان داشته باشند و يكى از آنها كشته شود خونبهاى او همانند خونبهاى يكى از مسلمانان است چنان كه خداوند گويد : وَ إِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلى أَهْلِهِ وَ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ . « 2 » يعنى : اگر ( مقتول ) از قومى باشد كه ميان شما و آنها پيمانى هست بايد ديده او را بكسانش بدهيد يا بنده مؤمنى را آزاد كنيد . بردگى در اسلام برده‌ها بنزد همه ملل و در همه دوره‌ها مورد اهانت و تحقير بودند و آنها را با حيوانات تفاوت نميكردند تا آنجا كه فيلسوفان يونان كه پيشوايان فكر و پيمبران اخلاق و مناديان فضيلت و مساوات بودند ، نژاد انسانى را به دو گروه ميكردند : آزاد طبيعى و بنده طبيعى ، ميگفتند گروه دوم براى خدمت گروه اول آفريده شده اما اسلام باسيران توجه كرد و آنها را مورد عنايت و مرحمت قرار داد و امام را مخير كرد كه اگر ميخواهد اسيران را بىقيد و شرط آزاد كند يا از آنها فديه بگيرد و رها كند و يا بعنوان بنده نگاهدارد ، خداوند در اين باب گويد : فَإِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقابِ حَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثاقَ فَإِمَّا

--> ( 1 ) - سوره توبه آيه 4 ( 2 ) - سوره نساء آيه 91