اسلام كليسا و اتباع آن را حمايت مىكند براى آنكه انموضوع كاملا روشن شود روش كسانى را كه به انتشار اسلام سخت دلبسته بودند با پيروان ساير اديان نقل ميكنيم : ازبك خان پيشواى طايفه ذهبى ( 1313 - 1340 ) نسبت باسلام حميتى بىنظير داشت و براى مسلمان كردن بيگانگان سخت ميكوشيد او نخستين كسى است كه ميخواست دين اسلام را در نواحى كشور روسيه انتشار دهد . تاريخ نشان ميدهد كه وى نسبت باسلام حميتى سخت داشت اما با تبعه مسيحى خود با مدارا رفتار ميكرد و به آنها براى انجام مراسم دين مسيح آزادى كامل داده بود بعلاوه به آنها اجازه داده بود كه در نشر و ترويج دين خويش بكوشند . فرمانى راجع بحقوق كليسا و اتباع آن صادر كرده بود كه ضمن آن چنين آمده : " كليسا مقدس است ، كسى حق ندارد با مردم كليسا بدرفتارى كند يا اموال آن را به تصرف درآورد و يا در كار آن مداخله كند . هر كس با اينفرمان مخالفت كند در مقابل خدا گناهكار است و سزايش قتل است . " اين فرمان تنها روى كاغذ نبود بلكه مفاد آن بدقت عملى ميشد . در سال 1318 م پاپ نامه‌اى بازبك خان نوشت و از تساهل وى با مسيحيان تمجيد و تشكر كرد . مسلم است كه اسلام بسبب نفوذ و اهميت تعليمات آن در دلها جاى ميگرفت و زور و فشار در انتشار آن تأثيرى نداشت . از آغاز قرن هفتم ميلادى جهان در انتظار مصلح جديد بود زيرا دنياى آن روز دستخوش فساد و هرج و مرج بود و كشورهائى كه نماينده تمدن آنروزگار بودند دستخوش ضعف و انحطاط شده بودند ، از اينرو تعليمات ساده اسلام كه مشتمل بر اصول مساوات و برادرى بود دلها را تسخير كرد زيرا اسلام دين فطرت بود . چنان كه گفته‌ايم پيغمبر سيزده سال تمام در مكه مردم را با دليل و اندرز بجانب حق ميخواند در اين مدت كافران قريش او و ساير مسلمانان را باقسام مختلف آزار كردند ولى او بر آزارشان صبر